Hải quân Hoàng gia Anh đang đối mặt với sự sụp đổ năng lực tác chiến dưới nước chưa từng có tiền lệ sau khi tất cả các tàu ngầm tấn công hạt nhân lớp Astute đang hoạt động đều không còn khả dụng.
Tuần trước, trang Navy Lookout đã cập nhật trạng thái của 5 tàu trong lớp Astute đang hoạt động: Tất cả hiện đều không thể triển khai, khiến Hải quân Hoàng gia Anh tạm thời không có tàu ngầm tấn công nào trên biển.
Tình trạng trên không phải lần đầu xảy ra nhưng lần này đặc biệt đáng lo ngại. Hai tàu – HMS Ambush và HMS Artful – đang neo đậu dài hạn tại Căn cứ Hải quân Hoàng gia Clyde ở Faslane sau thời gian dài nằm ngoài khơi.
Hai tàu khác – HMS Astute và HMS Audacious – đang tiếp nhận bảo dưỡng chuyên sâu tại Căn cứ Hải quân Hoàng gia Devonport ở Plymouth. Đây là cơ sở duy nhất của Vương quốc Anh có khả năng thực hiện công việc phức tạp trên tàu ngầm hạt nhân.
HMS Anson – tàu duy nhất vừa hoàn thành nhiệm vụ gần đây – cũng đang neo đậu tại Devonport để chuẩn bị bảo dưỡng định kỳ, chưa sẵn sàng triển khai.
Ngoài ra, HMS Agamemnon, chiếc thứ 6, đang trong giai đoạn thử nghiệm sau đóng mới, trong khi chiếc cuối cùng trong lớp tàu ngầm hạt nhân này – HMS Achilles – vẫn còn trong quá trình đóng.
Tàu ngầm hạt nhân lớp Astute (Vương quốc Anh). Ảnh: Militarnyi
Theo tạp chí UK Defence Journal, nguyên nhân chính nằm ở thách thức bảo dưỡng hạm đội tàu ngầm hạt nhân. Devonport phải ưu tiên nguồn lực cho việc duy trì tuần tra liên tục của lực lượng răn đe hạt nhân, dẫn đến thiếu chỗ trống nghiêm trọng cho các tàu tấn công.
Tình hình càng khó khăn hơn do thiếu ụ khô, thiếu linh kiện dự phòng, chuỗi cung ứng gián đoạn và đặc biệt là thiếu hụt trầm trọng kỹ sư chuyên môn cùng thủy thủ tàu ngầm lành nghề. Thậm chí có trường hợp phải tháo linh kiện từ một tàu để duy trì hoạt động cho các tàu khác.
Lớp Astute đại diện cho năng lực hiện đại nhất của Hải quân Hoàng gia Anh với tàng hình âm thanh vượt trội, khả năng phóng tên lửa hành trình Tomahawk, ngư lôi hạng nặng Spearfish và hệ thống thu thập tình báo tiên tiến.
Đây là nền tảng duy nhất trong các lực lượng vũ trang của nước này có khả năng thực hiện các nhiệm vụ tấn công đất liền từ dưới biển và hỗ trợ bảo vệ nhóm tàu sân bay.
Việc toàn bộ hạm đội tàu ngầm hạt nhân Astute không thể triển khai đã làm suy giảm đáng kể khả năng tác chiến dưới nước của Hải quân Hoàng gia Anh.
Cuộc khủng hoảng này cũng đe dọa thế trận răn đe liên tục trên biển của Anh vì các tàu ngầm lớp Astute thường xuyên bảo vệ các tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo lớp Vanguard – mang theo lực lượng răn đe hạt nhân – trong các giai đoạn di chuyển dễ bị tổn thương khi ra vào Faslane.
Vấn đề còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến đào tạo và duy trì kinh nghiệm nhân sự. Khi tàu ngầm liên tục neo đậu, thủy thủ không thể rèn luyện kỹ năng thực chiến trên biển.
Các kíp tàu buộc phải chuyển sang sử dụng mô phỏng và nhiệm vụ bờ, dẫn đến nguy cơ mai một dần kinh nghiệm quý báu mà lực lượng từng sở hữu. Thậm chí Hải quân Anh đã phải nhờ hỗ trợ từ tàu ngầm của các đối tác để duy trì một số khóa huấn luyện chỉ huy.
Trước tình hình "đáng lo ngại" như vậy, từ đầu năm nay, Hải quân Hoàng gia Anh đã khởi động Kế hoạch Phục hồi Bảo dưỡng Tàu ngầm. Mục tiêu là đưa ít nhất 3 tàu Astute trở lại trạng thái sẵn sàng cao trước cuối năm 2026.
Các biện pháp khẩn cấp đã được triển khai như dựng thêm xưởng tạm thời tại Faslane để đẩy nhanh công việc. Tuy nhiên, các dự án hạ tầng lớn tại Devonport và Clyde đòi hỏi nhiều năm và đầu tư hàng tỷ bảng Anh mới hoàn thành.
Minh Đức (Theo Navy Lookout, UKDJ)
