Mặt hàng Việt Nam bất ngờ được săn đón tại châu Phi, một thị trường tăng nhập khẩu hơn 1.600%

Thị trường này chiếm hơn 60% tổng lượng hàng xuất khẩu của Việt Nam.

Thông tin từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam trong 9 tháng đầu năm 2026 đạt 104 triệu USD, tăng 47% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 9/2026, kim ngạch xuất khẩu đạt 13 triệu USD, tăng 86% so với cùng kỳ.

Brazil tiếp tục là thị trường nhập khẩu cá rô phi lớn nhất của Việt Nam. Trong 9 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt 48 triệu USD, tăng tới 6.925% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 9/2026, xuất khẩu cá rô phi sang Brazil đạt 4 triệu USD, tăng 781%.

Mỹ đứng thứ hai trong số các thị trường nhập khẩu cá rô phi lớn nhất của Việt Nam, với kim ngạch đạt 25 triệu USD trong 9 tháng, giảm 42% so với cùng kỳ năm 2025.

Mặt hàng Việt Nam bất ngờ được săn đón tại châu Phi, một thị trường tăng nhập khẩu hơn 1.600% - Ảnh 1.

Cùng với những thị trường lớn trên, trong 9 tháng đầu năm, xuất khẩu loại cá này sang thị trường châu Phi cũng ghi nhận sự tăng trưởng mạnh. Theo đó, 9 tháng năm 2026, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam sang các thị trường châu Phi đạt 2,1 triệu USD, tăng 160% so với cùng kỳ năm trước. Châu Phi hiện chiếm 2% tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam, nhưng là một trong những khu vực có tốc độ tăng trưởng cao.

Đà tăng thể hiện rõ từ quý 2/2026. Quý 1/2026, xuất khẩu sang châu Phi đạt 115.000 USD, giảm 69% so với cùng kỳ. Sang quý 2, kim ngạch đạt 850.000 USD, gấp 3 lần cùng kỳ. Quý 3 đạt 1,1 triệu USD, gấp hơn 8 lần cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 9, xuất khẩu sang khu vực này đạt 340.000 USD.

Số lượng thị trường nhập khẩu mặt hàng này cũng được mở rộng. Nếu như 9 tháng đầu năm 2025, cá rô phi Việt Nam có mặt tại 5 thị trường châu Phi thì đến năm nay, con số này đã tăng lên là 11. Các thị trường này gồm Bờ Biển Ngà, Ghana, Congo, Tanzania, Mozambique, Benin, Nigeria, Morocco, Nam Phi, Mauritius và Reunion.

Bờ Biển Ngà là thị trường lớn nhất, với kim ngạch 9 tháng đạt 1,3 triệu USD, so với 81.000 USD cùng kỳ năm trước, tương đương mức tăng hơn 1.600%. Bờ Biển Ngà chiếm hơn 60% xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam sang châu Phi. Từ tháng 5, xuất khẩu sang thị trường này diễn ra đều đặn, ở mức khoảng 170.000 - 300.000 USD/tháng. Quý 3 đạt khoảng 710.000 USD, gấp gần 9 lần cùng kỳ.

Các thị trường còn lại có quy mô nhỏ và đơn hàng chưa đều. Xuất khẩu sang Ghana đạt khoảng 190.000 USD, toàn bộ trong tháng 7. Congo và Tanzania đạt hơn 100.000 USD mỗi thị trường, Mozambique khoảng 70.000 USD. Trong khi đó, Cameroon, thị trường nhập khoảng 560.000 USD trong 9 tháng năm 2025, chưa ghi nhận đơn hàng trong năm nay.

Mặt hàng Việt Nam bất ngờ được săn đón tại châu Phi, một thị trường tăng nhập khẩu hơn 1.600% - Ảnh 2.

Thịt cá rô phi

Với cá rô phi Việt Nam, châu Phi là thị trường có quy mô tiêu thụ lớn và phù hợp với cơ cấu sản phẩm hiện nay, khi cá nguyên con đông lạnh là mặt hàng chủ lực. Đây là thị trường nhạy cảm về giá, ưa chuộng cá nguyên con cỡ nhỏ và trung bình.

Trung Quốc là nguồn cung cạnh tranh lớn nhất của Việt Nam tại châu Phi. Trung Quốc có thế mạnh ở mặt hàng cá rô phi nguyên con đông lạnh, đặc biệt tại khu vực Tây Phi.

Theo FAO, năm 2025, xuất khẩu mặt hàng này của Trung Quốc tăng gần 12%, chủ yếu nhờ nhu cầu từ châu Phi, trong đó Bờ Biển Ngà chiếm khoảng một nửa tổng sản lượng.

Năm 2026, khi xuất khẩu sang Mỹ chịu tác động của thuế quan, Trung Quốc tiếp tục đẩy mạnh sang khu vực này; riêng quý 1/2026, xuất khẩu cá rô phi nguyên con đông lạnh tăng gần 40%.

Theo đánh giá của VASEP, những yếu tố cần thiết để mở rộng hiện diện của cá rô phi Việt Nam tại thị trường châu Phi trong thời gian tới là lựa chọn quy cách sản phẩm phù hợp thị hiếu địa phương, kiểm soát chi phí vận chuyển và tìm hiểu kênh phân phối tại từng nước.

Trong nhóm các loài cá nước ngọt, cá rô phi được xem là nguồn cung protein dồi dào và lành mạnh. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), 100 gram cá rô phi chứa tới 26 gram protein và chỉ 128 calo. Lượng protein này cao hơn cả mức trung bình của nhiều loại cá biển, trong đó có cá hồi (20 gram/100 gram thịt cá).