Tăng cường bám sát thực tiễn, phát huy vai trò tại cơ sở
Ngày 16/4, Hội Luật gia Đà Nẵng tổ chức hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026. Tại hội nghị, ông Nguyễn Khánh Ngọc, Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam, đã dành nhiều thời gian trao đổi về những yêu cầu mới đặt ra với tổ chức hội, từ hoàn thiện pháp luật đến việc đưa hoạt động luật gia đến gần hơn với cơ sở.
Ông Ngọc cho biết việc hợp nhất đã tạo ra một không gian hoạt động rộng hơn, nhưng đồng thời cũng đặt ra những yêu cầu cao hơn về tổ chức, năng lực và trách nhiệm của đội ngũ luật gia.
Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam Nguyễn Khánh Ngọc dành nhiều thời gian trao đổi, gợi mở những hướng đi mới cho Hội Luật gia Đà Nẵng.
Năm 2025, theo đánh giá của Trung ương Hội, Hội Luật gia Đà Nẵng đã đạt nhiều kết quả tích cực. Công tác phát triển hội viên được chú trọng, tổ chức hội từng bước được củng cố, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động được tăng cường. Những nỗ lực này được ghi nhận thông qua việc trao cờ thi đua cho đơn vị xuất sắc cùng nhiều bằng khen cho các cá nhân tiêu biểu.
Tuy nhiên, theo ông Ngọc, kết quả đạt được mới chỉ là nền tảng. Điều quan trọng hơn là Hội cần chuẩn bị cho một giai đoạn mới với nhiều thay đổi lớn, đặc biệt là trong công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được nhấn mạnh là tham gia vào quá trình tổng rà soát hệ thống pháp luật trên phạm vi cả nước. Đây là lần đầu tiên việc rà soát được thực hiện ở quy mô tổng thể, thay vì chỉ sửa đổi từng văn bản riêng lẻ như trước đây.
Theo ông Ngọc, hệ thống pháp luật cần được nhìn nhận như một chỉnh thể thống nhất, có thứ bậc và nguyên tắc rõ ràng. Việc sửa đổi từng phần mà không đặt trong tổng thể sẽ dẫn đến chồng chéo, mâu thuẫn và khó khăn trong quá trình áp dụng.
Ông Nguyễn Khánh Ngọc nhấn mạnh vai trò “cầu nối” của luật gia giữa chính quyền và người dân.
Trong hoàn cảnh đó, đội ngũ luật gia cần thay đổi cách tiếp cận, nâng cao năng lực tham mưu, tư vấn, đảm bảo mỗi ý kiến đóng góp đều đặt trong cấu trúc chung của hệ thống pháp luật.
Đồng thời, qua các đợt tiếp xúc cử tri tại Đà Nẵng, Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam nhận thấy, nhiều vấn đề phát sinh từ thực tiễn cho thấy người dân vẫn gặp không ít khó khăn trong việc tiếp cận và hiểu biết pháp luật. Không ít vướng mắc kéo dài xuất phát từ khoảng cách giữa quy định pháp lý và việc tổ chức thực hiện ở địa phương.
Trong khi đó, Hội Luật gia được kỳ vọng đóng vai trò là cầu nối, giúp người dân hiểu đúng, hiểu đủ về pháp luật, đồng thời hỗ trợ chính quyền trong việc giải quyết các vấn đề phát sinh.
"Có những nơi điều kiện không phải quá thiếu, nhưng vẫn khó khăn. Nguyên nhân nằm ở việc tổ chức thi hành pháp luật và nhận thức của người dân. Nếu Hội tham gia tốt, có thể tháo gỡ được rất nhiều vướng mắc", ông Ngọc nhận định.
Cùng với đó, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được đặt ra với yêu cầu cụ thể hơn. Theo chỉ đạo của Chính phủ, mỗi hội viên phải dành thời gian nhất định trong năm để tham gia hoạt động này. Điều này đòi hỏi sự chủ động, trách nhiệm từ từng cá nhân, thay vì chỉ dựa vào các hoạt động mang tính phong trào.
Hội nghị với nhiều định hướng mới nhằm nâng cao vai trò của Hội Luật gia trong đời sống xã hội.
Một nhiệm vụ cấp thiết khác là củng cố tổ chức hội tại cơ sở. Sau khi không còn mô hình tổ chức ở cấp quận, huyện, nhiều chi hội gặp khó khăn trong hoạt động do thiếu cơ sở pháp lý.
Theo lãnh đạo Trung ương Hội, việc thành lập lại các chi hội tại xã, phường là cần thiết để tập hợp lực lượng, phát huy vai trò của hơn 1.500 hội viên trên địa bàn. Nếu không có tổ chức ở cơ sở, hoạt động của Hội sẽ khó lan tỏa và khó tạo được hiệu quả thực chất.
Sắp xếp tổ chức, tạo nguồn lực và mở rộng phối hợp
Bên cạnh các nhiệm vụ chuyên môn, năm 2026 cũng là thời điểm các tổ chức hội thực hiện sắp xếp lại theo Kết luận 230 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư.
Theo định hướng, Hội Luật gia Việt Nam sẽ tổ chức đại hội trong thời gian tới với quy mô lớn, đánh giá toàn diện hoạt động, đồng thời điều chỉnh điều lệ và nhân sự. Quá trình này diễn ra trong bối cảnh nhiều văn bản liên quan vẫn đang được hoàn thiện, đặt ra yêu cầu vừa triển khai vừa điều chỉnh.
Từ thực tiễn Đà Nẵng, ông Nguyễn Khánh Ngọc nêu yêu cầu đổi mới cách làm của tổ chức hội.
Tại địa phương, việc tổ chức đại hội sẽ phụ thuộc vào chỉ đạo của cấp ủy và chính quyền. Điều này đòi hỏi Hội Luật gia Đà Nẵng phải chủ động xây dựng phương án phù hợp, đảm bảo đồng bộ với định hướng chung.
Một vấn đề được nêu thẳng là hạn chế về nguồn lực. Theo ông Ngọc, dù có đội ngũ hội viên tâm huyết, nhưng nếu thiếu kinh phí và điều kiện hoạt động thì rất khó triển khai hiệu quả các nhiệm vụ.
Giải pháp được đề xuất là tận dụng cơ chế từ Kết luận 230 để chủ động đăng ký nhiệm vụ với các cơ quan của Đảng và Nhà nước, qua đó có thêm nguồn kinh phí thực hiện.
Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh xã hội hóa, mở rộng hợp tác với các cơ quan, đơn vị cũng được xem là hướng đi quan trọng. Sự phối hợp với Sở Tư pháp được nhấn mạnh như một yếu tố then chốt, bởi hoạt động của Hội có nhiều điểm tương đồng với ngành tư pháp.
Ông Nguyễn Khánh Ngọc đề cập việc đưa pháp luật “đi vào đời sống” thay vì dừng ở văn bản.
Một vấn đề nữa được đặt ra là việc các trung tâm tư vấn pháp luật của Hội chưa tham gia sâu vào hoạt động trợ giúp pháp lý theo quy định. Đây được xem là điểm nghẽn cần tháo gỡ để tận dụng tốt hơn nguồn lực sẵn có.
Sau cùng, lãnh đạo Trung ương Hội bày tỏ kỳ vọng Hội Luật gia Đà Nẵng sẽ phát huy hơn nữa vai trò trong giai đoạn mới, không chỉ trong xây dựng pháp luật mà còn trong việc giải quyết các vấn đề thực tiễn của người dân.
Trong khi Đà Nẵng đang đẩy mạnh triển khai các cơ chế đặc thù và hướng đến phát triển bền vững, vai trò của Hội Luật gia được hy vọng sẽ ngày càng rõ nét, không chỉ là tổ chức nghề nghiệp, mà còn là lực lượng góp phần bảo đảm pháp lý cho sự phát triển của thành phố.
