Ảnh minh họa
Dự án Đường sắt cao tốc Mumbai-Ahmedabad (Mumbai-Ahmedabad High Speed Rail Corridor - MAHSR) là tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên của Ấn Độ. Tuyến dài 508 km, kết nối Mumbai, bang Maharashtra, với Ahmedabad, bang Gujarat, đồng thời đi qua lãnh thổ Dadra và Nagar Haveli.
Theo Tổng công ty Đường sắt Cao tốc Quốc gia Ấn Độ (NHSRCL), các đoàn tàu trên tuyến được thiết kế để vận hành với tốc độ tối đa 320 km/h. Hành trình giữa Mumbai và Ahmedabad dự kiến mất khoảng 2 giờ 7 phút với số điểm dừng hạn chế.
12 nhà ga kết nối các trung tâm kinh tế
Tuyến Mumbai-Ahmedabad được quy hoạch gồm 12 nhà ga, gồm Mumbai, Thane, Virar, Boisar, Vapi, Bilimora, Surat, Bharuch, Vadodara, Anand, Ahmedabad và Sabarmati.
Hành lang đi qua một trong những khu vực kinh tế quan trọng của Ấn Độ. Mumbai là trung tâm tài chính lớn, trong khi Gujarat có nền công nghiệp phát triển với các lĩnh vực như cảng biển, dệt may, hóa chất, dược phẩm và logistics.
NHSRCL cho biết tuyến đường sẽ kết nối các trung tâm kinh tế như Mumbai, Vapi, Surat, Anand, Vadodara và Ahmedabad, đồng thời cải thiện khả năng tiếp cận các thành phố công nghiệp như Boisar, Bharuch và Ankleshwar.
Đường hầm dưới nước dài khoảng 7 km
Một trong những hạng mục phức tạp nhất của dự án là đường hầm dài 21 km nối BKC với Shilphata tại Maharashtra. Trong tổng chiều dài này có khoảng 7 km đường hầm nằm dưới lạch Thane.
Theo NHSRCL, đây sẽ là đường hầm đường sắt dưới nước đầu tiên của Ấn Độ. Công trình được thi công bằng nhiều phương pháp, trong đó một số đoạn sử dụng Phương pháp đào hầm kiểu Áo mới (NATM), còn các đoạn khác sử dụng máy khoan hầm (TBM).
Đường hầm được thiết kế theo dạng một ống đơn đường kính 13,1 m, bên trong bố trí hai đường ray. Đến tháng 2/2026, công tác xây dựng đường hầm dưới nước đã được triển khai; đoạn dài 4,8 km giữa Ghansoli và Shilphata đã hoàn thành.
Nhật Bản hỗ trợ phần lớn nguồn vốn
Dự án được triển khai với sự hỗ trợ về kỹ thuật và tài chính của Nhật Bản, dựa trên công nghệ đường sắt cao tốc Shinkansen.
NHSRCL ước tính tổng chi phí dự án khoảng 1.080 tỷ rupee, tương đương khoảng 17 tỷ USD, chưa bao gồm thuế. Khoảng 81% tổng chi phí được Nhật Bản tài trợ thông qua Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) theo mô hình hỗ trợ phát triển chính thức. Phần còn lại do phía Ấn Độ đảm nhiệm, với sự tham gia của chính phủ trung ương cùng chính quyền Maharashtra và Gujarat.
Các tiêu chuẩn về đường ray, an toàn, hệ thống điện, bảo trì và vận hành tốc độ cao được phát triển dựa trên hệ thống Shinkansen và điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện của Ấn Độ.
Thúc đẩy sản xuất thiết bị đường sắt trong nước
Bên cạnh xây dựng tuyến đường, Ấn Độ cũng đặt mục tiêu phát triển năng lực kỹ thuật và sản xuất trong nước thông qua dự án.
Theo Chính phủ Ấn Độ, các sáng kiến "Sản xuất tại Ấn Độ" và "Ấn Độ tự lực" được áp dụng nhằm thúc đẩy sản xuất các hệ thống và linh kiện phục vụ đường sắt cao tốc, qua đó giảm phụ thuộc vào nhập khẩu.
NHSRCL cho biết các cột điện trên cao theo tiêu chuẩn Nhật Bản đang được sản xuất tại Ấn Độ. Tuyến đường cần hơn 20.000 cột để phục vụ hệ thống cung cấp điện 2×25 kV.
Quá trình triển khai dự án cũng liên quan đến nhiều lĩnh vực như luyện kim, kỹ thuật điện, sản xuất linh kiện, lắp ráp, bảo trì và đào tạo nhân lực kỹ thuật.
Khoảng 90% tuyến được xây dựng trên cao
Phần lớn tuyến đường sắt cao tốc Mumbai-Ahmedabad được thiết kế trên cao. NHSRCL cho biết khoảng 90% tuyến sẽ được xây dựng theo hình thức cầu cạn, chủ yếu sử dụng phương pháp phóng toàn nhịp (Full Span Launching Method). Đây là phương pháp được áp dụng lần đầu tại Ấn Độ và được mô tả có thể nhanh hơn tới 10 lần so với kỹ thuật cầu vượt phân đoạn truyền thống.
Dự án cũng gồm 28 cầu thép bắc qua đường cao tốc, kênh đào, sông và đường sắt, cùng 25 cầu vượt sông. Ngoài ra, tuyến có 8 đường hầm xuyên núi, trong đó 7 đường hầm nằm tại Palghar, Maharashtra và một đường hầm ở Valsad, Gujarat.
Quy mô xây dựng lớn kéo theo nhu cầu đối với thép, xi măng, máy móc, bê tông đúc sẵn, vận tải và các dịch vụ kỹ thuật.
Nhiều hạng mục đã được triển khai
Tiến độ dự án đã đạt được những bước đáng kể tại Gujarat và Maharashtra.
Theo số liệu được Chính phủ Ấn Độ công bố vào tháng 2/2026, tại Gujarat, công tác xây dựng móng và trụ đã hoàn thành trên phạm vi 352 km; đổ bê tông dầm đạt 342 km và lắp đặt dầm đạt 331 km.
Móng của 8 nhà ga gồm Vapi, Bilimora, Surat, Bharuch, Anand, Vadodara, Ahmedabad và Sabarmati đã hoàn thành. Tại Maharashtra, công tác xây dựng móng đang được triển khai ở Thane, Virar và Boisar, trong khi việc đào móng cho nhà ga BKC sắp hoàn tất.
Dự án cũng đã hoàn thành 17 cầu sông, trong khi một số công trình cầu lớn khác đang được thi công hoặc hoàn thiện.
