Sở Y tế TP Hồ Chí Minh đã tổ chức họp khẩn với các chuyên gia y tế trong lĩnh vực quản lý và điều trị bệnh truyền nhiễm để đánh giá tình hình dịch tễ, các yếu tố nguy cơ, rà soát năng lực đáp ứng và xây dựng phương án phòng, chống dịch bệnh do virus Nipah.
TP Hồ Chí Minh tăng cường phòng, chống nguy cơ xâm nhập virus Nipah. Ảnh minh họa
Theo báo cáo của Đơn vị Nghiên cứu Lâm sàng Đại học Oxford (OUCRU) và Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP Hồ Chí Minh, virus Nipah chủ yếu lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của người bệnh nặng, hoặc từ động vật mang mầm bệnh như dơi ăn quả, lợn; không lây truyền qua đường không khí.
Các nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn 1996 - 2018 tại TP Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành phía Nam trên bệnh nhân viêm não, bao gồm cả những nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật hiện đại như metagenomics, PCR, khối phổ và giải trình tự gen, đều không ghi nhận sự hiện diện của virus Nipah.
Phó Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, ông Nguyễn Văn Vĩnh Châu, cho biết, đến thời điểm hiện tại, TP Hồ Chí Minh chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah. Mặc dù nguy cơ bùng phát dịch trên địa bàn được đánh giá không cao, song nguy cơ xâm nhập từ bên ngoài vẫn hiện hữu, trong bối cảnh giao lưu, đi lại quốc tế ngày càng gia tăng.
Trước tình hình này, Sở Y tế TP Hồ Chí Minh triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp với mức nguy cơ hiện nay. Trong đó, tăng cường giám sát y tế tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất đối với hành khách đến từ hoặc quá cảnh qua các khu vực có ghi nhận bệnh Nipah; theo dõi yếu tố dịch tễ, tình trạng sức khỏe, kịp thời phát hiện các trường hợp có biểu hiện sốt hoặc triệu chứng hô hấp, thần kinh bất thường để chuyển về Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới theo đúng quy định.
Sở Y tế chỉ đạo Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới sẵn sàng tiếp nhận, cách ly, chẩn đoán và điều trị các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh; đồng thời tổ chức tập huấn về chẩn đoán, điều trị và kiểm soát nhiễm khuẩn liên quan đến bệnh Nipah cho các cơ sở y tế.
Các cơ sở khám, chữa bệnh được yêu cầu tuân thủ nghiêm các biện pháp phòng hộ cá nhân cho nhân viên y tế, tăng cường kiểm soát nhiễm khuẩn; lưu ý các trường hợp viêm não cấp chưa rõ nguyên nhân, khai thác yếu tố dịch tễ và chủ động hội chẩn với Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, không bỏ sót ca bệnh.
Đối với người từ khu vực có dịch bệnh trở về Việt Nam, ngành y tế khuyến cáo chủ động theo dõi sức khỏe ít nhất 14 ngày sau khi nhập cảnh; liên hệ ngay với cơ sở y tế khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ, không tự ý điều trị tại nhà; đồng thời hợp tác với các hoạt động giám sát y tế tại cửa khẩu và tại cộng đồng khi được yêu cầu.
Đối với người đi công tác đến các khu vực có dịch bệnh, cần tránh tiếp xúc với dơi ăn quả, lợn và các động vật có biểu hiện bệnh; không sử dụng thực phẩm, đồ uống có nguy cơ bị nhiễm chất thải của dơi như trái cây rụng, nước ép trái cây tươi chưa được che chắn; thực hiện vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng. Trường hợp xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau đầu, ho, khó thở hoặc rối loạn ý thức trong hoặc sau chuyến đi, cần đến cơ sở y tế để khám và thông báo rõ tiền sử đi lại cho nhân viên y tế.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), virus Nipah được phát hiện lần đầu năm 1999, tại Malaysia. Bệnh thuộc nhóm truyền nhiễm A, có khả năng lây từ động vật sang người, chủ yếu từ dơi ăn quả và có thể lây qua thực phẩm hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của người bệnh. Thời gian ủ bệnh trung bình từ 4 - 14 ngày, tỷ lệ tử vong trong các trường hợp nhập viện dao động từ 40 - 75%; hiện chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu.
Theo các nguồn giám sát bệnh truyền nhiễm quốc tế, khoảng thời gian từ ngày 27/12/2025 đến 26/01/2026, Ấn Độ ghi nhận có 2 trường hợp là nhân viên y tế tại một bệnh viện thuộc bang West Bengal, được xét nghiệm khẳng định mắc bệnh do nhiễm virus Nipah. Nguồn lây được cho là liên quan đến một trường hợp bệnh nặng đã tử vong trước đó, nhưng không được lấy mẫu xét nghiệm.
