Học đều mỗi ngày sẽ giúp các em tự tin hơn trong lớp học
Khi màn đêm buông xuống trên những sườn non biên giới Việt – Lào thuộc xã Sơn Lâm, tỉnh Nghệ An, sự tĩnh mịch của núi rừng bỗng nhường chỗ cho một nhịp điệu mới. Đúng 19h từ thứ hai đến thứ sáu, hệ thống loa phát thanh các bản lại vang lên lời nhắc nhở thân thương: "Đã đến giờ tự học buổi tối. Các em học sinh hãy vào bàn học đúng giờ. Học đều mỗi ngày sẽ giúp các em tự tin hơn trong lớp học. Kính mong các bậc phụ huynh, gia đình phối hợp tạo điều kiện học tập nghiêm túc".
Hiệu lệnh vừa dứt, các em học sinh trong bản liền chủ động lấy sách vở, nghiêm túc bắt đầu giờ tự học với ý thức kỷ luật cao. Trong từng nếp nhà sàn, tiếng tivi và những ồn ào thường nhật cũng dần tắt hẳn nhường không gian tĩnh lặng cho các em học bài.

Từ khi có phong trào và sự bám sát, hướng dẫn tận tình của các thầy cô giáo mỗi tối, nhiều học sinh vùng biên Sơn Lâm đã tự giác hơn và tiến bộ rõ rệt.
Ít ai biết, đằng sau nếp sinh hoạt ấy là bao trăn trở của lãnh đạo nhà trường. Là xã biên giới tập trung đông đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống người dân Sơn Lâm còn nhiều khó khăn khi phụ thuộc vào nông, lâm nghiệp. Vì mưu sinh, nhiều vợ chồng trẻ phải đi làm ăn xa, gửi con nhỏ lại cho ông bà cao tuổi. Thiếu sự kèm cặp sát sao, các em dễ sa đà vào tivi, điện thoại mà lơ là bài vở, dẫn đến tình trạng nhiều em đến lớp chưa thuộc bài, thậm chí chưa đọc thông viết thạo.

Thầy Đặng Ngọc Linh chia sẻ về hiệu quả của phong trào Tiếng trống nơi biên cương.
Trước thực trạng đó, bắt đầu từ năm học 2025 – 2026, nhà trường đã triển khai phong trào "Tiếng trống học bài nơi biên cương". Thầy Đặng Ngọc Linh – Hiệu trưởng Trường tiểu học Kim Lâm cho biết: "Xuất phát từ thực tế hầu hết học sinh của trường là con em đồng bào dân tộc thiểu số, ở nhà với ông bà và thiếu góc học tập riêng, nhà trường mong muốn rèn luyện cho các em ý thức tự giác và nề nếp tốt. Chúng tôi xác định phong trào có tầm quan trọng rất lớn nên đã phối hợp chặt chẽ với Đảng ủy, chính quyền địa phương, các trưởng bản, bí thư chi bộ cùng ban đại diện cha mẹ học sinh và toàn thể giáo viên để cùng thực hiện".
Dấu ấn của những giáo viên
Đóng vai trò nòng cốt giữ cho phong trào duy trì hiệu quả suốt thời gian qua chính là tinh thần trách nhiệm của đội ngũ giáo viên Trường tiểu học Kim Lâm với lịch phân công đều đặn mỗi tối. Mặc cho đường đồi núi đi lại khó khăn và cái rét vùng biên, các thầy cô vẫn kiên trì vượt đêm xuống từng bản, đến tận nhà hướng dẫn học sinh học bài. Theo lịch phân công của nhà trường, mỗi tuần 3 buổi tối, các thầy cô lại xuống từng bản được phân công để hướng dẫn học sinh tự học.

Cô Lô Thị Sáu hướng dẫn hỗ trợ trò học bài.
Gõ cửa từng nếp nhà học sinh được phân công phụ trách, cô Lô Thị Sáu, giáo viên chủ nhiệm lớp 1B, Trường tiểu học Kim Lâm ân cần ngồi bên góc học tập nhỏ, tỉ mỉ hướng dẫn từng nét chữ, phép tính và nhắc nhở các em giữ vững nề nếp tự học.
"Đường đồi tối tăm, đi lại ban đêm ở vùng cao cũng vất vả thật, nhưng xuống bản thấy các em tự giác ngồi vào bàn và học hành tiến bộ hơn trước là tôi vui rồi, không còn thấy ngại gì nữa" , cô Sáu chia sẻ.

Vượt cung đường đồi núi tối tăm, các thầy cô giáo Trường tiểu học Kim Lâm đều đặn xuống từng hộ dân rèn nếp tự học và hỗ trợ cho học sinh vùng biên.
Không chỉ có đội ngũ giáo viên đang đứng lớp, phong trào còn nhận được sự chung tay đầy trách nhiệm của những nhà giáo đã nghỉ hưu trên địa bàn. Điển hình như thầy giáo Lương Công Cần (SN 1961), dù đã rời bục giảng nhưng tối nào cũng đều đặn đồng hành cùng tổ giáo viên của trường đến từng nhà kiểm tra nề nếp. Với uy tín của một người thầy lâu năm gắn bó với bản làng, những lời nhắc nhở ân cần của thầy Cần luôn được các bậc phụ huynh và học sinh lắng nghe, làm theo.

Dù đã nghỉ hưu, thầy giáo Lương Công Cần vẫn đều đặn đến từng gia đình kiểm tra nề nếp và hướng dẫn các cháu học bài.
Thầy Cần phấn khởi chia sẻ: "Phong trào tiếng trống học bài của nhà trường rất hiệu quả. Tất cả mọi người đều ủng hộ, chung tay. Tôi rất vui vì tuổi đã cao nhưng vẫn được góp chút sức mình vào phong trào ý nghĩa này".
Là giáo viên chủ nhiệm lớp 5C, thầy Đinh Xuân Hào cảm nhận rõ nhất sự chuyển biến tích cực của học trò từ khi phong trào đi vào nề nếp. Thầy Hào chia sẻ, trước đây nhiều em trong lớp còn mải chơi, thiếu sự đôn đốc của gia đình nên đến lớp thường xuyên chưa thuộc bài, điển hình như trường hợp của em Hắc Hoàng Thiên. Do gia cảnh đông anh chị em, chỗ ở chưa ổn định nên Thiên từng học yếu và rất hay mất tập trung, khiến giáo viên chủ nhiệm nhiều lần phải trăn trở báo cáo Ban Giám hiệu để tìm hướng hỗ trợ. Thế nhưng từ khi phong trào tiếng trống học bài và được giáo viên đến tận nhà hỗ trợ, Thiên đã thay đổi hẳn, biết tự giác ngồi vào bàn và theo kịp các bạn trên lớp.


Sau thời gian triển khai phong trào "Tiếng trống học bài nơi biên cương", học sinh đã hình thành thói quen tự giác ngồi vào bàn học đúng 19h.
Em Hoàng Bảo Ngọc, học sinh lớp 5A từ một học sinh có học lực bình thường, sau thời gian rèn nếp tự học buổi tối, em đã nỗ lực vươn lên trở thành học sinh xuất sắc và được tín nhiệm làm Phó Ban chỉ huy Liên đội của trường. Chứng kiến sự thay đổi của con gái đầu Hoàng Bảo Ngọc, chị Lo Thị Nga không giấu được niềm vui hạnh phúc. Chị Nga cho hay, trước đây việc học buổi tối của các con ở nhà chưa vào nề nếp, bố mẹ có nhắc nhở nhưng có hôm đến 21h các con mới chịu lấy sách vở ra học. Từ ngày có tiếng trống học bài, ý thức của các con thay đổi hẳn; cứ đúng 19h tối là chị cả Bảo Ngọc lại cùng hai em tự giác ngồi vào bàn học đúng giờ, giúp việc học hành đi vào quy củ và đạt kết quả tốt hơn.

Chị Lô Thị Nga - phụ huynh của em Hoàng Bảo Ngọc đánh giá cao về phong trào "Tiếng trống học bài nơi biên cương".
Để giữ không gian yên tĩnh cho học sinh trong khung giờ tự học, nhà trường còn phối hợp với lực lượng Công an và Quân sự xã tổ chức tuần tra, nhắc nhở, hạn chế tối đa các hoạt động gây tiếng ồn lớn như hát karaoke hay tụ tập đông người. Bên cạnh đó, đội ngũ bí thư chi bộ, trưởng bản và những người có uy tín trong bản cũng tích cực vận động, nhắc nhở từng hộ dân tự giác chấp hành quy định chung.
Đánh giá về phong trào, cô Đặng Thị Miên – Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học Kim Lâm cho biết, nề nếp tự học buổi tối đã giải quyết được "nút thắt" lớn nhất của giáo dục vùng cao là việc học sinh thiếu người kèm cặp ở nhà. Theo cô Miên, từ khi có hiệu lệnh tự học lúc 19h cùng sự bám sát của giáo viên, tỉ lệ học sinh đến lớp thuộc bài và hoàn thành bài tập về nhà tăng lên rõ rệt. Phong trào còn tạo động lực để nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn vươn lên đạt thành tích xuất sắc. Cô Miên khẳng định, sự đồng thuận của phụ huynh và cả hệ thống chính trị địa phương chính là điểm tựa giúp nhà trường duy trì bền vững nề nếp phong trào này.
Hiệu lệnh 19h ở xã biên giới Sơn Lâm giờ đây đã trở thành âm thanh quen thuộc, đi vào nếp nghĩ và thói quen của từng hộ dân nơi đây. Từ sự tận tụy vượt đêm của thầy cô giáo, sự chung tay của những nhà giáo hưu trí, lực lượng vũ trang cho đến ý thức tự giác của mỗi bậc phụ huynh, phong trào "Tiếng trống học bài nơi biên cương" đang thực sự bám rễ sâu bền. Từ sự đồng lòng của gia đình và những đêm bền bỉ của thầy cô, con chữ đang thực sự ở lại với bản làng, mở ra một tương lai tươi sáng hơn cho những đứa trẻ nơi biên giới.