Kết thúc năm 2025, CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) có vốn hóa thị trường khoảng 33.092 tỷ đồng. Con số này gấp gần 9 lần Tổng CTCP Dịch vụ Tổng hợp Dầu khí (Petrosetco, mã PET) ở mức 3.725 tỷ đồng, gần 4 lần CTCP Thế giới Số (Digiworld, mã DGW) ở mức 8.632 tỷ đồng và cao hơn khoảng 30% so với CTCP Bán lẻ Kỹ thuật số FPT (FPT Retail, mã FRT) ở mức 25.460 tỷ đồng.
Thế nhưng, đến phiên giao dịch ngày 13/11/2026, vị thế của PNJ đã thay đổi hoàn toàn.
Vốn hóa PNJ chỉ còn khoảng 7.650 tỷ đồng, giảm gần 77% so với cuối năm 2025. Tương đương, hơn 25.400 tỷ đồng giá trị thị trường đã bốc hơi trong chưa đầy 11 tháng.
Ở chiều ngược lại, Petrosetco đạt vốn hóa 7.753 tỷ đồng, chính thức vượt PNJ với khoảng cách hơn 100 tỷ đồng. Digiworld cũng đứng trên với 8.823 tỷ đồng, còn FPT Retail đạt 26.286 tỷ đồng, tương đương gấp 3,4 lần PNJ.
Điều đáng nói là ngoại trừ Petrosetco tăng gấp đôi, vốn hóa của hai doanh nghiệp còn lại gần như không thay đổi đáng kể trong cùng giai đoạn. Digiworld tăng khoảng 2%, còn FPT Retail tăng hơn 3%.
Nói cách khác, cuộc đổi ngôi này chủ yếu xuất phát từ cú lao dốc của PNJ.
Ngày 12/11/2026, bà Trần Phương Ngọc Giao, con gái Chủ tịch HĐQT Cao Thị Ngọc Dung, bị công ty chứng khoán bán giải chấp gần 2,5 triệu cổ phiếu, chỉ còn nắm 5,09 triệu cổ phiếu, tương đương 0,99% vốn điều lệ. Sau giao dịch, bà Dung cùng hai con gái là bà Giao và Phó Chủ tịch HĐQT Trần Phương Ngọc Thảo còn nắm tổng cộng 31,12 triệu cổ phiếu, tương đương 6,08% vốn điều lệ; trong đó bà Dung sở hữu 2,93% và bà Thảo 2,15%, không ai còn đạt ngưỡng 5% để là cổ đông lớn.
Các nhóm quỹ ngoại Dragon Capital, VinaCapital, T. Rowe Price và Sprucegrove cũng lần lượt giảm sở hữu xuống dưới 5% vốn điều lệ PNJ.
Từ cú sốc kim cương đến khoản dự phòng hơn 7.000 tỷ đồng
Biến động lớn của PNJ bắt đầu từ đầu tháng 7/2026, khi thông tin Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (P-Lab), công ty con của PNJ, có liên quan đến một đường dây buôn lậu kim cương đang được cơ quan chức năng điều tra.
Ban lãnh đạo PNJ khẳng định 28.000 viên kim cương trong vụ án không đi vào hệ thống doanh nghiệp. Tuy nhiên, thị trường phản ứng mạnh. Cổ phiếu PNJ giảm tới 51% chỉ trong tháng 7.
Tác động tài chính lớn hơn đến từ làn sóng khách hàng bán lại kim cương theo chính sách thu đổi hàng hóa đã bán của PNJ.
Báo cáo tài chính hợp nhất bán niên 2026 đã soát xét ghi nhận khoảng 2.267 tỷ đồng dự phòng cho nghĩa vụ mua lại, khiến lợi nhuận ròng 6 tháng còn gần 729 tỷ đồng, giảm 35% so với cùng kỳ.
Cuối tháng 9/2026, PNJ công bố kế hoạch kinh doanh điều chỉnh với doanh thu 39.057 tỷ đồng, thấp hơn 20% so với mục tiêu 48.660 tỷ đồng được ĐHĐCĐ thường niên thông qua. Trên cơ sở giả định trích lập 7.071 tỷ đồng dự phòng cho tổn thất có thể phát sinh từ chính sách thu đổi, lợi nhuận sau thuế năm 2026 được điều chỉnh từ mức lãi 3.409 tỷ đồng thành lỗ 6.271 tỷ đồng. Nếu loại trừ khoản dự phòng này, doanh nghiệp ước lợi nhuận sau thuế khoảng 800 tỷ đồng.
Đi kèm là đề xuất hạ tỷ lệ cổ tức tiền mặt năm 2026 từ 20% xuống 0%, kế hoạch huy động khoảng 8.000 tỷ đồng trong ba năm, trong đó có phương án chào bán riêng lẻ tối đa 550 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp từ quý 4/2026 đến quý 3/2027, cùng việc chuyển tối đa 4.600 tỷ đồng từ quỹ đầu tư phát triển sang lợi nhuận giữ lại.
Thị trường tiếp tục phản ứng mạnh trước thông tin trên. Trong 5 phiên liên tiếp từ ngày 28/9 đến 2/10/2026, cổ phiếu PNJ đều giảm sàn, mất hơn 30% giá trị.
Áp lực cũng thể hiện rõ trong kết quả kinh doanh quý 3/2026. Doanh thu thuần của PNJ đạt 6.995 tỷ đồng, giảm 14% so với cùng kỳ. Lợi nhuận gộp giảm tới 62%, trong khi doanh nghiệp ghi nhận khoản lỗ sau thuế 258 tỷ đồng, trái ngược với mức lãi 496 tỷ đồng của quý 3/2025.
Lũy kế 9 tháng năm 2026, PNJ vẫn ghi nhận doanh thu tăng 29%, đạt 32.704 tỷ đồng. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế giảm 71%, chỉ còn 471 tỷ đồng.
Quy mô hoạt động cũng có những thay đổi. Riêng quý 3/2026, PNJ mở thêm 10 cửa hàng nhưng đóng 38 cửa hàng. Số lượng nhân sự đến cuối tháng 9 giảm hơn 1.000 người so với cuối tháng 6/2026, còn 7.123 người.
Thuyết minh báo cáo tài chính cũng ghi nhận khoản vay cá nhân 700 tỷ đồng từ Chủ tịch HĐQT Cao Thị Ngọc Dung, lãi suất 10%/năm, không có tài sản bảo đảm, đáo hạn ngày 25/9/2027.
Petrosetco tăng gấp đôi vốn hóa, Digiworld và FPT Retail liên tiếp báo lãi lớn
Trong khi PNJ trải qua giai đoạn biến động mạnh, ba doanh nghiệp vượt lên lại có những diễn biến khác nhau.
Petrosetco là trường hợp có sự thay đổi rõ rệt nhất về giá trị thị trường.
Cuối năm 2025, Petrosetco có vốn hóa chỉ khoảng 3.725 tỷ đồng, bằng chưa đến 1/8 PNJ. Đến ngày 13/11/2026, con số này đã tăng lên 7.753 tỷ đồng, tương ứng mức tăng hơn 108%.
Diễn biến này diễn ra sau khi Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) hoàn tất thoái toàn bộ 23,21% vốn tại Petrosetco thông qua phiên đấu giá ngày 11/12/2025.
Hoạt động kinh doanh của Petrosetco cũng ghi nhận tăng trưởng. Trong 9 tháng năm 2026, doanh nghiệp đạt doanh thu thuần 20.348 tỷ đồng, tăng 43% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt hơn 305 tỷ đồng, tăng 23% và hoàn thành 96% kế hoạch cả năm.
Khác với Petrosetco, Digiworld gần như đi ngang về vốn hóa thị trường, dù lợi nhuận tăng mạnh.
Sau 9 tháng năm 2026, doanh thu thuần của Digiworld đạt 26.796 tỷ đồng, tăng 44%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 789 tỷ đồng, tăng 101% so với cùng kỳ. Chỉ sau ba quý, doanh nghiệp đã vượt gần 20% mục tiêu lợi nhuận cả năm.
Riêng quý 3/2026, doanh thu Digiworld đạt hơn 11.000 tỷ đồng, tăng 49%. Theo giải trình của doanh nghiệp, kết quả chủ yếu đến từ hoạt động kinh doanh cốt lõi, trong đó ngành hàng thiết bị văn phòng ghi nhận doanh thu tăng 90%. Digiworld cũng bắt đầu ghi nhận doanh thu từ ngành hàng dầu nhờn Shell.
Với FPT Retail, vốn hóa FPT Retail tại ngày 13/11/2026 đạt 26.286 tỷ đồng, tăng hơn 3% so với cuối năm 2025.
Về kinh doanh, FPT Retail ghi nhận doanh thu hợp nhất 9 tháng năm 2026 đạt 48.273 tỷ đồng, tăng 33%. Lợi nhuận trước thuế tăng 114%, đạt 1.724 tỷ đồng, vượt 11% kế hoạch cả năm.
Động lực tăng trưởng lớn nhất tiếp tục đến từ Long Châu. Trong 9 tháng năm 2026, chuỗi nhà thuốc và tiêm chủng này mang về 33.408 tỷ đồng doanh thu, tăng 35% và đóng góp khoảng 69% tổng doanh thu hợp nhất của FPT Retail.
Đến cuối tháng 9/2026, Long Châu vận hành 2.741 nhà thuốc và 244 trung tâm tiêm chủng. Trong khi đó, chuỗi FPT Shop ghi nhận doanh thu hơn 15.000 tỷ đồng, tăng 30%.
