Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự Lễ khởi công dự án đầu tư xây dựng Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Kính thưa đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm!
Thưa các đồng chí Lãnh đạo Đảng, Nhà nước!
Thưa các đồng chí lãnh đạo các ban, bộ, ngành, địa phương!
Thưa quý vị đại biểu, khách quý và toàn thể các đồng chí!
1. Hôm nay, trong không khí phấn khởi của những ngày đầu năm mới 2026, chúng ta có mặt tại đây, tham dự Lễ khởi công dự án đầu tư xây dựng Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam để chào mừng Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Đây không chỉ là một dự án đầu tư, mà là một dấu mốc chiến lược, thể hiện quyết tâm của Việt Nam tham gia sâu, tham gia thực chất vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, để đạt được các mục tiêu của Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030 tầm nhìn 2050.
Thay mặt Chính phủ, tôi nhiệt liệt chào mừng, cảm ơn đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, các đồng chí Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các quý vị đại biểu, khách quý, các đối tác quốc tế, cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, nhà khoa học đã có mặt tại buổi lễ hôm nay.
2. Thế giới ngày nay, những con chip tuy nhỏ bé, nhưng lại giữ vai trò quyết định các năng lực then chốt, mang tầm chiến lược đối với mỗi quốc gia trên nhiều phương diện như: Năng lực kinh tế, năng lực công nghiệp, năng lực quốc phòng – an ninh và vị thế quốc gia... Nhiều lĩnh vực của đời sống, từ chiếc nồi cơm điện, tủ lạnh, ti vi, điện thoại thông minh, xe điện, đến các hệ thống trí tuệ nhân tạo phức tạp đều gắn chặt chẽ với công nghiệp bán dẫn.
Hiện nay, quy mô của ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu đạt 2,3 nghìn tỷ USD và ngành công nghiệp bán dẫn không chỉ thuần túy là một ngành kinh tế, mà đã trở thành vấn đề địa chính trị, an ninh quốc gia, đồng thời là biểu tượng sức mạnh công nghệ của mỗi đất nước. Thực tế cho thấy, bất kỳ quốc gia nào nếu thiếu đi năng lực về công nghiệp chip bán dẫn sẽ bị hạn chế năng lực tự chủ chiến lược, phát triển kinh tế và bảo đảm an ninh quốc phòng.
Trong bối cảnh đó, mỗi quốc gia đều phải trả lời những câu hỏi căn bản: Chúng ta đứng ở đâu trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu? Chúng ta lựa chọn phụ thuộc, hay làm chủ công nghệ?
Việt Nam không đứng ngoài cuộc và không có việc dễ dàng. Chúng ta lựa chọn con đường khó nhưng bền vững: Từng bước làm chủ công nghệ lõi, chủ động tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, trên cơ sở hợp tác bình đẳng, cùng có lợi. Tinh thần là phải "Biến không thành có, biến khó thành dễ, biến không thể thành có thể", gần mấy không "đi" sẽ không "đến", xa mấy ắt "đi", ắt "đến".
3. Về cơ sở chính trị và pháp lý:
Đảng, Nhà nước luôn xác định công nghiệp bán dẫn là một đột phá quan trọng và đã đề ra nhiều chủ trương, định hướng và chính sách nhất quán, xuyên suốt, có chiều sâu và có lộ trình rõ ràng:
(1) Nghị quyết 36-NQ/TW ngày 01/7/2014 của Bộ Chính trị xác định công nghệ thông tin là "hạ tầng của hạ tầng".
(2) Nghị quyết 23-NQ/TW ngày 22/3/2018 của Bộ Chính trị coi công nghiệp công nghệ thông tin, công nghiệp điện tử là con đường chủ đạo.
(3) Nghị quyết 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 của Bộ Chính trị xác định rõ công nghiệp công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông là ngành ưu tiên có mức độ sẵn sàng cao.
(4) Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, lần đầu tiên xác định bán dẫn là công nghệ chiến lược, cần từng bước làm chủ.
(5) Đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã có nhiều chỉ đạo quan trọng, có tính định hướng rất cụ thể về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo: "Phát triển ngành công nghiệp bán dẫn và AI là yêu cầu khách quan, lựa chọn chiến lược, ưu tiên trong phát triển khoa học và công nghệ; sẽ kéo theo sự phát triển của các ngành phụ trợ khác"[1].
"AI trở thành động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và đổi mới sáng tạo. AI phục vụ con người, vì con người, giúp con người trí tuệ hơn, sáng tạo hơn, nhân ái hơn"[2].
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Chúng ta lựa chọn con đường khó nhưng bền vững: Từng bước làm chủ công nghệ lõi, chủ động tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, trên cơ sở hợp tác bình đẳng, cùng có lợi - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Kính thưa đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm và các đồng chí!
(6) Theo đề xuất của Chính phủ, vừa qua, Quốc hội đã ban hành hệ thống 12 luật nhằm thúc đẩy, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong đó có 4 luật liên quan trực tiếp tới phát triển công nghiệp bán dẫn: Luật Công nghiệp công nghệ số; Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Luật Công nghệ cao; Luật Đầu tư… tạo hành lang pháp lý quan trọng để thúc đẩy phát triển công nghiệp bán dẫn.
(7) Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chiến lược phát triển ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030 tầm nhìn 2050 với các chương trình, danh mục công nghệ chiến lược.
(8) Thủ tướng Chính phủ cũng ban hành Chương trình "phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050.
4. Kết quả đạt được: Sau nhiều năm nỗ lực triển khai, ngành công nghiệp chip bán dẫn Việt Nam đã đạt được những kết quả quan trọng:
- Thứ nhất, hình thành các doanh nghiệp có năng lực tự chủ thiết kế một số loại chip (đã có gần 60 doanh nghiệp, trong đó 13 doanh nghiệp trong nước…).
- Thứ hai, trở thành trung tâm về đóng gói, kiểm thử chip (đứng thứ 3 thế giới về xuất khẩu chip sang Hoa Kỳ).
- Thứ ba, phát triển, hình thành đội ngũ nhân lực nòng cốt (có gần 6.000 kỹ sư bán dẫn...).
- Thứ tư, từng bước phát triển hạ tầng và nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục đại học trọng điểm. Một số cơ sở đã đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng nghiên cứu, tiêu biểu là Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Phenikaa, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, Đại học FPT Hà Nội.
- Thứ năm, nhiều tập đoàn công nghệ lớn của thế giới đầu tư, hợp tác tại Việt Nam, từng bước đưa Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu (như: Intel, NVIDIA, Samsung, Qualcomm, Marvell, Amkor… và mới đây nhất là Tập đoàn bán dẫn hàng đầu thế giới ASML).
- Thứ sáu, vị thế quốc tế được nhận diện rõ hơn, Việt Nam là điểm đến "nổi lên" trong tái cấu trúc và mở rộng chuỗi cung ứng chip.
Tuy nhiên, ngành công nghiệp chip bán dẫn của chúng ta vẫn thiếu một mắt xích then chốt, đó là năng lực chế tạo chip.
5. Việc khởi công Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao hôm nay, chúng ta có thể khẳng định Việt Nam hoàn toàn có thể từng bước làm chủ được công nghệ cao, hoàn thiện một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị bán dẫn là chế tạo chip; đánh dấu bước chuyển mình từ tham gia sang làm chủ, từ lắp ráp sang sáng tạo, góp phần nâng cao tiềm lực, vị thế của Việt Nam trong Kỷ nguyên số, qua đó thể hiện 05 ý nghĩa quan trọng sau:
Một là, từng bước làm chủ công nghệ lõi, hình thành năng lực chế tạo chip bán dẫn trong nước, hoàn thiện chuỗi giá trị và giảm phụ thuộc vào bên ngoài.
Hai là, bảo đảm an ninh và độ tin cậy công nghệ, phát triển công nghệ lưỡng dụng gắn chặt kinh tế với quốc phòng, an ninh.
Ba là, xây dựng hệ sinh thái bán dẫn quốc gia, lấy Nhà máy chế tạo làm hạt nhân để kết nối 3 Nhà (Nhà nước, Nhà doanh nghiệp và Nhà khoa học) trong nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, ứng dụng, thúc đẩy lan tỏa sang các ngành, lĩnh vực khác.
Bốn là, phát triển nguồn nhân lực bán dẫn chất lượng cao, gắn đào tạo với sản xuất, tạo môi trường để đội ngũ kỹ sư, chuyên gia Việt Nam trưởng thành, làm chủ và sáng tạo công nghệ.
Năm là, hạt nhân dẫn dắt, cầu nối và thu hút doanh nghiệp tư nhân, FDI tham gia; từng bước hình thành các chuỗi cung ứng sản phẩm, dịch vụ công nghệ cao.
6. Thời gian qua, dưới sự lãnh đạo của Bộ Chính trị, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm; sự điều hành quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phan Văn Giang đã nỗ lực chỉ đạo phát triển nhiều sản phẩm trong lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp quốc phòng theo định hướng tự lực, tự chủ, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại. Tập đoàn Viettel luôn đi đầu, tiên phong trong việc nghiên cứu, phát triển công nghệ cao và đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ như: Thiết kế, sản xuất thành công 02 chip phục vụ công nghệ 5G, 01 chip chuyên dụng cho hệ thống dò tìm; từng bước làm chủ toàn bộ quy trình thiết kế chip.
Do đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định giao nhiệm vụ xây dựng Nhà máy sản xuất chip bán dẫn đầu tiên cho Bộ Quốc phòng và đơn vị triển khai là Tập đoàn Viettel với niềm tin "Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng", "Không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền, đào núi và lấp biển, quyết chí ắt làm nên".
* Để triển khai dự án đảm bảo chất lượng, hiệu quả, tôi đề nghị:
(1) Bộ Quốc phòng chỉ đạo Tập đoàn Viettel hoàn thiện các thủ tục, quy trình tiêu chuẩn thực hiện dự án đúng quy định pháp luật; kịp thời đề xuất, báo cáo, phối hợp với bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện dự án đảm bảo đúng tiến độ, đạt chất lượng, hiệu quả cao và luôn bám sát thực tiễn để tháo gỡ kịp thời khó khăn, vướng mắc.
(2) Bộ Khoa học Công nghệ thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao công nghệ gắn với phát triển nguồn nhân lực phục vụ ngành công nghiệp bán dẫn; hỗ trợ kết nối các chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế, nhất là các chuyên gia Việt Nam làm việc tại nước ngoài.
(3) Bộ Tài chính báo cáo cấp có thẩm quyền bố trí vốn, hướng dẫn triển khai thực hiện, bảo đảm chất lượng, tiến độ, đúng pháp luật.
(4) UBND TP. Hà Nội khẩn trương bàn giao mặt bằng cho Dự án; bảo đảm các điều kiện hạ tầng cần thiết về điện, nước, giao thông… phục vụ xây dựng, vận hành Nhà máy.
(5) Các bộ, ngành liên quan theo chức năng nhiệm vụ chỉ đạo, hướng dẫn, phối hợp với Bộ Quốc phòng, Tập đoàn Viettel triển khai thực hiện Dự án theo đúng quy trình, quy định pháp luật.
Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
7. Thời gian tới, nhiệm vụ phát triển công nghiệp bán dẫn có ý nghĩa chiến lược quan trọng nhưng rất khó khăn, thách thức, đòi hỏi cách tiếp cận tổng thể, tư duy chiến lược và hành động đồng bộ; cần sự kết hợp hài hòa giữa vai trò kiến tạo của Nhà nước, năng lực tổ chức thực hiện của doanh nghiệp, sức sáng tạo của đội ngũ trí thức, nhà khoa học và hợp tác quốc tế sâu rộng, thực chất.
- Với tinh thần đó, tôi đề nghị các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu và đào tạo, các nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành tập trung triển khai quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050 và Chương trình Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050; trong đó tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm sau:
Thứ nhất, thực hiện Nghị quyết 57 và Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị, tập trung hình thành lực lượng doanh nghiệp bán dẫn đủ mạnh, tạo nền tảng hoàn thiện chuỗi giá trị bán dẫn trong nước và kết nối hiệu quả với khu vực FDI, chuỗi cung ứng toàn cầu (Đến năm 2030 phấn đấu ít nhất 100 doanh nghiệp thiết kế chip, 01 nhà máy chế tạo chip, khoảng 10 nhà máy lắp ráp, đóng gói, kiểm thử…).
Thứ hai, phát triển nguồn nhân lực bán dẫn cả về số lượng và chất lượng, bảo đảm đủ nhân lực cho tất cả các khâu từ thiết kế, chế tạo đến đóng gói, kiểm thử và nghiên cứu phát triển (Đến năm 2030, đào tạo trên 50.000 kỹ sư, cử nhân; chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho giai đoạn 2030-2050).
Thứ ba, phát triển công nghiệp bán dẫn gắn với công nghiệp điện tử để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. (Đến năm 2030, phấn đấu doanh thu công nghiệp bán dẫn đạt trên 25 tỷ USD/năm, giá trị gia tăng tại Việt Nam đạt 10 - 15%; doanh thu công nghiệp điện tử vượt 225 tỷ USD/năm). Quyết tâm, quyết liệt hơn nữa trong kết nối doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI để tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu sản xuất chip.
Thứ tư, từng bước nâng cao năng lực làm chủ công nghệ và hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn; trọng tâm là đến năm 2030 tập trung làm chủ công nghệ cốt lõi; đến năm 2045 hướng tới hình thành hệ sinh thái bán dẫn làm chủ, có khả năng dẫn đầu ở một số công đoạn, phân khúc.
Thứ năm, đối với Tập đoàn Viettel, tiếp tục giữ vai trò nòng cốt, đi đầu trong thực hiện Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn, hoàn thành việc xây dựng và đưa vào hoạt động Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đúng tiến độ và đáp ứng 3 nhiệm vụ sau:
(1) Làm chủ công nghệ chế tạo chip để phục vụ nghiên cứu, thiết kế và sản xuất các sản phẩm công nghệ cao.
(2) Hỗ trợ và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thiết kế, khởi nghiệp, các trường đại học, viện nghiên cứu có khả năng chế tạo mẫu nhanh, thử nghiệm, hoàn thiện công nghệ; hình thành và thúc đẩy phát triển hệ sinh thái bán dẫn, nhất là lĩnh vực thiết kế chip, góp phần thực hiện mục tiêu phấn đấu 100 doanh nghiệp thiết kế chip vào năm 2030.
(3) Trở thành trung tâm thực hành, đào tạo nhân lực sản xuất chip bán dẫn, góp phần hoàn thành mục tiêu có ít nhất 50.000 kỹ sư bán dẫn vào năm 2030.
Kính thưa đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, thưa các đồng chí, quý vị đại biểu!
8. Với tinh thần tự chủ chiến lược, tự tin - tự lực - tự cường và quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị, chúng ta tin tưởng, Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam sẽ đóng góp quan trọng cho sự phát triển của ngành công nghiệp chip bán dẫn quốc gia, khẳng định bước tiến vượt bậc về làm chủ công nghệ lõi, nâng cao tiềm lực quốc gia, tạo nền tảng vững chắc cho kỷ nguyên mới của đất nước.
Nhân dịp này, tôi đề nghị các bộ, ban, ngành, cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, nhà khoa học, kỹ sư, chuyên gia đầu ngành trong và ngoài nước quán triệt và hành động mạnh mẽ với tinh thần "Chúng ta đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình; khoa học và công nghệ không còn là một lựa chọn, mà là con đường duy nhất để đột phá về năng suất lao động, thay đổi chất lượng tăng trưởng và bảo vệ độc lập, tự chủ dân tộc trong tình hình mới" như chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị Ban chỉ đạo Trung ương về Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, ngày 30/12/2025.
Nhân dịp Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ, tôi xin kính chúc đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các đồng chí lãnh đạo các ban, bộ, ngành, địa phương, các vị đại biểu, khách quý, đối tác quốc tế dồi dào sức khỏe, tràn đầy hạnh phúc và thành công – thành công, thành công hơn nữa!
Xin trân trọng cảm ơn!
[1] Tại Tọa đàm với chủ đề Tăng cường hợp tác Việt Nam - Hoa Kỳ trong phát triển ngành công nghiệp bán dẫn và AI nhân chuyến công tác tại Hoa Kỳ ngày 22/9/2024.
[2] Tại Tọa đàm với các nhà chiến lược về AI và công nghệ tại Vương Quốc Anh ngày 28/10/2025.
