Tổng thống Donald Trump hôm Chủ nhật cho biết, Mỹ sẽ phong tỏa Eo biển Hormuz sau khi các cuộc đàm phán tại Pakistan nhằm chấm dứt xung đột với Iran rơi vào bế tắc.
Ẩn số AIM-260 lộ diện: Mỹ tăng ngân sách gấp 3, đẩy nhanh tên lửa thay thế AIM-120ĐỌC NGAY"Có hiệu lực ngay lập tức, Hải quân Mỹ lực lượng mạnh nhất thế giới sẽ bắt đầu quá trình phong toả mọi tàu thuyền tìm cách đi vào hoặc rời khỏi Eo biển Hormuz", ông Trump viết trên nền tảng mạng xã hội Truth Social.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) sau đó cho biết, quân đội Mỹ sẽ bắt đầu triển khai phong tỏa vào 10 giờ sáng thứ Hai (giờ miền Đông). CENTCOM nói sẽ cung cấp thêm thông tin cho các tàu thương mại trước khi biện pháp này có hiệu lực.
Tuy nhiên, việc phong tỏa dường như hạn chế hơn so với tuyên bố ban đầu của ông Trump. CENTCOM cho biết, Mỹ sẽ không cản trở các tàu đi lại giữa các cảng không thuộc Iran. Lệnh phong tỏa chỉ áp dụng với tàu ra vào các cảng hoặc khu vực ven biển của Iran, bao gồm toàn bộ các cảng của nước này tại Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman.
Thông báo phong tỏa đã làm lu mờ hy vọng xung đột sớm kết thúc sau các cuộc đàm phán tại Islamabad, đồng thời có nguy cơ làm trầm trọng thêm khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Eo biển Hormuz là điểm nghẽn vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thế giới.
Ông Trump nói động thái này nhằm ngăn Iran kiểm soát eo biển và hưởng lợi kinh tế trong khi phần còn lại của thế giới chịu thiệt hại.
"Đến một thời điểm nào đó, chúng ta sẽ đạt trạng thái 'tất cả đều được vào, tất cả đều được ra', nhưng Iran không cho điều đó xảy ra, chỉ bằng cách nói 'có thể có thủy lôi ở đâu đó' mà chỉ họ biết", ông nói.
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trước khi lên chuyên cơ Không lực một vào ngày 10/4/2026 tại Căn cứ Liên hợp Andrews, Maryland. (Ảnh: Win McNamee/Getty Images)
Trong cuộc phỏng vấn trên Fox News, ông Trump gọi đây là một "phong tỏa hoàn toàn", nghĩa là không tàu nào được phép đi qua cho đến khi Iran nhượng bộ.
Ông cũng tuyên bố Hải quân Mỹ sẽ "truy tìm và chặn mọi tàu trên vùng biển quốc tế đã trả phí cho Iran".
Iran trước đó chuẩn bị thu phí các tàu muốn đi qua eo biển động thái khiến ông Trump tức giận trong bối cảnh lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần.
"Không ai trả phí bất hợp pháp mà có thể đi lại an toàn trên biển", ông nói.
Chính quyền Trump cũng đang cân nhắc nối lại các cuộc không kích hạn chế nhằm gia tăng áp lực buộc Iran phá vỡ thế bế tắc đàm phán. Trong cuộc phỏng vấn, ông Trump tiếp tục ám chỉ khả năng tấn công hạ tầng quan trọng của Iran như hệ thống nước, nhà máy điện.
Các cuộc đàm phán hòa bình do Pakistan tổ chức đã đổ vỡ do phía Mỹ cho rằng Iran không sẵn sàng từ bỏ tham vọng phát triển vũ khí hạt nhân. Tehran yêu cầu kiểm soát Eo biển Hormuz, được bồi thường chiến tranh, ngừng bắn trên toàn khu vực (bao gồm Lebanon) và giải phóng tài sản bị đóng băng ở nước ngoài.
Phái đoàn Mỹ do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu đã đàm phán trực tiếp với phía Iran và Pakistan trong hơn 21 giờ.
Cuộc xung đột và việc gần như đóng cửa eo biển đã gây áp lực lớn lên giá dầu và kinh tế toàn cầu, với giá dầu có lúc vượt 100 USD/thùng. Ông Trump cho rằng Mỹ cần "vượt qua cơn bão" để ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, và giá năng lượng sẽ giảm sau khi xung đột kết thúc.
Ông cũng cảnh báo bất kỳ quốc gia nào hỗ trợ Iran sẽ phải đối mặt với mức thuế 50% từ Mỹ.
Phản ứng của Iran
Iran tiết lộ kế hoạch đàm phán với MỹĐỌC NGAYIran tuyên bố sẽ coi việc tàu quân sự tiến vào gần eo biển là vi phạm lệnh ngừng bắn hai tuần và sẽ đáp trả. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran khẳng định, eo biển vẫn "mở cho các tàu dân sự đi lại an toàn theo quy định".
Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammad-Bagher Ghalibaf, đăng trên mạng xã hội rằng người Mỹ nên "tận hưởng giá xăng hiện tại", ám chỉ giá sẽ tăng mạnh nếu phong tỏa diễn ra.
Đồng minh có tham gia?
Ông Trump nói các đồng minh sẽ hỗ trợ, nhắc đến Anh và một số quốc gia khác gửi tàu rà phá thủy lôi. Tuy nhiên, phía Anh sau đó phủ nhận việc tham gia phong tỏa, khẳng định ủng hộ tự do hàng hải và việc mở lại eo biển.
Ông Trump cũng cho rằng các đồng minh tại vùng Vịnh đã bắt đầu tham gia, nhưng không cung cấp chi tiết.
Thế Hải (Theo CNBC, Theguardian)
