Hai cựu Cục trưởng bị đề nghị án nặng nhất
Ngày 8/1, TAND Tp.Hà Nội tiếp tục phiên xét xử hơn 54 bị cáo trong vụ án Đưa hối lộ, Nhận hối lộ xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) với phận luận tội, đề nghị mức án của đại diện VKSND Tp.Hà Nội.
Đại diện VKS đánh giá, đây là vụ án gây bức xúc dư luận với hành vi đưa và nhận hối lộ lớn, trong đó lãnh đạo và cán bộ cục đã nhận hơn 100 tỷ đồng tiền "cảm ơn" từ doanh nghiệp để "bôi trơn" cấp phép hồ sơ sản phẩm, làm méo mó công tác quản lý nhà nước, tiềm ẩn nguy cơ sức khỏe cộng đồng. Do đó, cần áp dụng hình phạt nghiêm minh.
Ông Nguyễn Thanh Phong – cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm mức án 20 năm tù.
VKS cũng ghi nhận các tình tiết giảm nhẹ với các bị cáo thành khẩn khai báo, khắc phục một phần hoặc toàn bộ hậu quả vụ án, các bị cáo có gia đình có công cách mạng, từng tham gia đóng góp công tác xã hội. Trong đó, các bị cáo là Cục trưởng, Cục phó từng có nhiều giấy khen, bằng khen, thành tích trong công tác.
Từ các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ, VKS đề nghị bị cáo
Bà Trần Việt Nga bị đề nghị từ 12-13 năm tù.
Cựu Cục trưởng tại Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm là bà Trần Việt Nga (kế nhiệm ông Phong) bị đề nghị từ 12-13 năm tù cùng với tội danh trên. Bà Nga bị cáo buộc nhận 8 tỷ đồng, khi được giao ký giấy xác nhận nội dung quảng cáo đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe.
Hai cựu Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm là ông Nguyễn Hùng Long bị đề nghị từ 11-12 năm tù, trong khi ông Đỗ Hữu Tuấn bị đề nghị 5-6 năm tù; một cựu Cục phó là Lê Hoàng (Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế) bị đề nghị 3-4 năm tù; Đinh Quang Minh – cựu Giám đốc Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo an toàn thực phẩm (Cục An toàn thực phẩm) bị đề nghị 8-9 năm tù...
VKS cho biết, mức đề nghị có sự phân hóa khi cần xử lý nghiêm khắc với bị cáo chủ mưu, cầm đầu, hưởng lợi số tiền lớn, đồng thời với các bị cáo phạm tội với vai trò thứ yếu, hưởng lợi ít. Do đó, các bị cáo là cấp dưới đều có mức án thấp hơn. Một số bị cáo được đề nghị cho hưởng án treo.
Lời khai đối lập từ doanh nghiệp
Nguyễn Thanh Phong trình bày rằng sau khi Nghị định số 15/2018/NĐ-CP của Chính phủ về đăng ký, công bố sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe có hiệu lực (ngày 2/2/2018), số lượng hồ sơ cần giải quyết tăng đột biến. Để tránh ùn tắc, ông Phong đã chỉ đạo huy động thêm các phòng, ban không có chức năng chuyên môn tham gia xử lý hồ sơ.
Theo lời khai của ông Phong, trong quá trình giải quyết hồ sơ có hai nhóm doanh nghiệp. Doanh nghiệp lớn thường tự hoàn thiện được hồ sơ. Trong khi đó, doanh nghiệp nhỏ thường không đáp ứng yêu cầu, phải sửa đổi, bổ sung nhiều lần. Vì vậy, các doanh nghiệp này đề nghị được các phòng, ban của Cục hướng dẫn, hỗ trợ.
Các bị cáo tại phiên toà.
Bị cáo Phong khai rằng khi cấp dưới báo cáo, không đề cập cụ thể mức thu tiền, ông chỉ yêu cầu xử lý đúng quy định, không vì được "hỗ trợ" mà bỏ qua hồ sơ không đạt. Tuy nhiên, ông Phong cũng thừa nhận nếu không có chủ trương của mình thì cấp dưới không thể nhận tiền từ doanh nghiệp.
Theo lời khai, do không có thỏa thuận cụ thể, có phòng đưa ông 2,5 triệu đồng cho mỗi hồ sơ được ký duyệt, có phòng đưa từ 1–1,5 triệu đồng.
Ông Phong cho biết đã ký hơn 20.000 hồ sơ và được cấp dưới đưa tổng cộng khoảng 43 tỷ đồng như cáo buộc. Mỗi lần nhận tiền, cấp dưới đều nói rõ hồ sơ nào là "đã nhờ hỗ trợ".
Cựu Cục trưởng khai thêm rằng thời điểm đó ông không cho rằng đây là tiền hối lộ. Theo cách hiểu của ông, hối lộ là việc gây khó dễ để ép doanh nghiệp chi tiền, còn trong trường hợp này chỉ là hướng dẫn để hồ sơ làm đúng quy định.
Tương tự bà Trần Việt Nga cũng cho rằng, thời điểm vi phạm do nhận thức bản thân còn hạn chế vì nghị rằng mình không làm khó doanh nghiệp để nhận tiền, việc nhận tiền diễn ra sau khi hồ sơ đã được xét duyệt và hồ sơ đều đúng quy định, không vì "cảm ơn" mà làm sai quy trình.
Trước những lời khai này, Chủ tọa phiên tòa nhấn mạnh đây mới chỉ là lời khai từ phía các bị cáo, trong khi lời khai của doanh nghiệp sẽ có nội dung khác. Tại phiên tòa sau đó, các doanh nghiệp sau đó cùng có nhiều lời khai thể hiện "cơ chế" phải chi tiền đề hồ sơ được xét đúng hạn.
