Sau khi Thủ tướng Anh Keir Starmer tuyên bố từ chức, kế hoạch tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh EU - Anh, dự kiến vào ngày 22/7, đã chính thức bị hoãn và đang được tái đánh giá.
Đây là đòn giáng mạnh vào nỗ lực tái thiết quan hệ hậu Brexit mà vị chính trị gia này đã ưu tiên từ đầu nhiệm kỳ của mình.
Lịch tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh thứ hai giữa EU và Anh được xác nhận chỉ cách đây một tuần, trong cuộc gặp giữa ông Starmer với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa tại Hội nghị Thượng đỉnh G7 ở Pháp.
Mục tiêu chính là hoàn tất một loạt thỏa thuận then chốt, bao gồm thỏa thuận nông thực phẩm, thỏa thuận giao dịch quyền phát thải và chương trình di chuyển cho thanh niên.
Vương quốc Anh cũng muốn sử dụng hội nghị làm bàn đạp để mở rộng các cuộc đàm phán đưa nước này tới gần hơn quỹ đạo kinh tế của EU.
Thủ tướng Anh Keir Starmer và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York, năm 2024. Ảnh: iNews
Tuy nhiên, quyết định từ chức của ông Starmer đã làm đảo lộn toàn bộ tiến trình. Người phát ngôn của Ủy ban châu Âu, Paula Pinho, xác nhận EU đang "đánh giá lại" kế hoạch hội nghị cùng ông Costa và phía Anh.
Bản thân ông Costa nói về sự cần thiết phải hoãn sự kiện này. "Chúng tôi đã làm việc rất chăm chỉ và trong tâm trạng rất hào hứng để tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh lần thứ hai trong thời gian ngắn sắp tới", ông Costa cho biết tại một cuộc họp báo sau hội nghị EU - Moldova tại Hội đồng châu Âu vào ngày 22/6.
"Bây giờ, chắc chắn chúng ta cần hoãn nó lại. Nhưng chúng tôi đang đánh giá lại cơ hội của Hội nghị Thượng đỉnh mới này", ông Costa nói, bày tỏ hy vọng người kế nhiệm ông Starmer sẽ duy trì "sự liên tục" trên con đường tái thiết quan hệ giữa EU và Vương quốc Anh.
Ông Starmer đã đặt việc cải thiện quan hệ hậu Brexit làm ưu tiên hàng đầu. Chính phủ của ông đang tiến gần đến việc ký kết các thỏa thuận ngành cụ thể để tăng cường thương mại, tích hợp thị trường điện… trong khi vẫn giữ "lằn ranh đỏ" rõ ràng là không gia nhập Thị trường chung EU hay Liên minh Hải quan EU.
Phát biểu với Euronews tuần trước, Bộ trưởng Quan hệ EU của Anh, Nick Thomas-Symonds, bày tỏ sự tự tin cao rằng các thỏa thuận sẽ được hoàn tất kịp thời cho hội nghị vào ngày 22/7.
Hiện tại, ông Andy Burnham – cựu Thị trưởng Greater Manchester – được xem là ứng viên sáng giá nhất và có thể nhậm chức Thủ tướng Anh sớm nhất vào ngày 17/7 nếu không có một cuộc đua giành vị trí lãnh đạo.
Tuy nhiên, ông Burnham vẫn là nhân vật tương đối xa lạ với các quan chức và nhà ngoại giao EU, khiến Brussels thận trọng.
Bà Von der Leyen đã bày tỏ sự kính trọng đối với ông Starmer, người mà bà cho rằng đã xây dựng môi trường làm việc dựa trên "lòng tin".
"Điều tôi mong muốn là nối lại mối quan hệ mạnh mẽ và ổn định với người dân Vương quốc Anh", bà Von der Leyen nói với các phóng viên trong cuộc họp báo tại Hội đồng châu Âu ngày 22/6.
Dù vậy, việc hoãn tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh EU - Anh khiến tiến trình tái thiết quan hệ giữa hai bên hậu Brexit rơi vào tình trạng không chắc chắn, ít nhất là trong ngắn hạn.
Minh Đức (Theo Euronews, Politico EU)
