"Mắc kẹt" trong lòng di tích
Hơn 50 hộ dân tại thôn Lan Đình, xã Gio Linh, tỉnh Quảng Trị, đã sinh sống hàng chục năm trong khu vực Di tích lịch sử Căn cứ Cồn Tiên – Dốc Miếu, nhưng đến nay vẫn gặp khó trong việc hoàn thiện thủ tục pháp lý về đất đai.
Hàng chục hộ dân thôn Lan Đình, xã Gio Linh, chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Theo đó, căn cứ Cồn Tiên - Dốc Miếu được Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là Di tích lịch sử quốc gia theo Quyết định số 236/VH/QĐ, ngày 12/12/1986. Mặc dù di tích đã được công nhận, nhưng sau đó, từ năm 1991-1998, UBND huyện Gio Linh (cũ) vẫn ban hành các quyết định giao đất làm nhà ở cho các hộ dân tại khu vực Dốc Miếu, cách mép Quốc lộ 1 là 20m.
Ngày 23/4/2003, UBND huyện Gio Linh (cũ) mới ban hành Thông báo số 70/TB-UB khẳng định: "Khu vực Dốc Miếu là khu đất quốc phòng và di tích lịch sử nên nghiêm cấm các tổ chức, cá nhân xây dựng mới, cơi nới các công trình kiến trúc khi chưa có cấp thẩm quyền cho phép. Tuyệt đối không được cấp mới, tạm dừng việc chuyển nhượng và hợp thức hóa giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thuộc khu vực đất quốc phòng và khu di tích lịch sử…".
Hơn 50 hộ dân tại thôn Lan Đình, xã Gio Linh, tỉnh Quảng Trị đã sinh sống hàng chục năm trong khu vực Di tích lịch sử Căn cứ Cồn Tiên – Dốc Miếu.
Ngày 25/1/2014, UBND tỉnh Quảng Trị ban hành Quyết định số 184/QĐ-UBND về việc phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chi tiết Khu di tích lịch sử căn cứ Dốc Miếu và hàng rào điện tử Mc.Namara với diện tích 233.498m2.
Trong suốt 35 năm kể từ khi người dân đến sinh sống và 12 năm kể từ khi UBND tỉnh phê duyệt điều chỉnh quy hoạch khu di tích lịch sử, các hộ dân đã không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ). Căn cứ mốc giới quy hoạch di tích, khoảng 1/3 đến 2/3 thửa đất các hộ đang sử dụng và một phần nhà ở, công trình khác nằm trong đất di tích.
Chị Trần Truy Phong (SN 1990), trú tại thôn Lan Đình, xã Gio Linh, cho biết, gia đình chị đã sinh sống ở đây 3 thế hệ, nhưng chưa được cấp sổ đỏ, do ranh giới giữa khu vực bảo vệ di tích và nhà ở đang sử dụng chưa được phân định rõ. Vì chưa được cấp sổ đỏ nên việc sửa chữa nhà ở, vay vốn và ổn định sản xuất không thực hiện được.
"Chúng tôi mong muốn chính quyền sớm ban hành quyết định điều chỉnh ranh giới và hoàn thành việc cấp GCNQSDĐ, giúp bà con an cư, đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh, ổn định cuộc sống", chị Phong bày tỏ.
Giải pháp tháo gỡ vướng mắc
Để khắc phục tình trạng trên cho người dân, UBND huyện Gio Linh (cũ) đã chỉ đạo các cơ quan chức năng rà soát, đo đạc, xác định phạm vi ảnh hưởng và tổ chức họp dân để trao đổi cụ thể về việc cấp GCNQSDĐ.
Ngày 29/8/2023, UBND huyện Gio Linh (cũ) có Tờ trình số 196/TTr-UBND đề nghị UBND tỉnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH-TT&DL) điều chỉnh ranh giới quy hoạch Khu di tích lịch sử Dốc Miếu ra khỏi diện tích đất ở của người dân để có cơ sở cấp GCNQSDĐ. Nhưng từ đó đến nay, việc điều chỉnh quy hoạch khu di tích vẫn chưa hoàn thành.
Chị Trần Truy Phong bày tỏ mong muốn chính quyền hoàn thành việc cấp GCNQSDĐ cho người dân ổn định cuộc sống.
Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, UBND xã Gio Linh đã có Văn bản số 824/UBND-KT, ngày 26/8/2025 gửi UBND tỉnh và Sở VH-TT&DL tỉnh Quảng Trị, đề nghị sớm điều chỉnh quy hoạch khu di tích để UBND xã có cơ sở tiến hành các thủ tục giao đất cho người dân.
Trả lời Người Đưa Tin, bà Trần Thị Oanh, Chủ tịch UBND xã Gio Linh xác nhận hàng chục hộ dân thôn Lan Đình hiện vẫn chưa được cấp GCNQSDĐ, điều này khiến người dân gặp khó khăn trong cuộc sống.
Theo bà Oanh, UBND xã đã kiến nghị lên cấp trên, đề nghị phân định rõ ràng giữa khu vực di tích và khu vực sinh sống của người dân. Đây là căn cứ bắt buộc để UBND xã có cơ sở cấp đất ở và đất sản xuất, giúp bà con sớm ổn định cuộc sống.
Vì đất chưa có sổ đỏ nên nhiều gia đình không thể sửa sang nhà cửa.
Hiện, Bộ VH-TT&DL đã có Công văn số 4701/BVHTTDL-DSVH, ngày 29/7/2026, thống nhất với UBND tỉnh Quảng Trị về sự cần thiết phải điều chỉnh khoanh vùng bảo vệ Di tích lịch sử căn cứ Cồn Tiên - Dốc Miếu để đáp ứng yêu cầu quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích trong giai đoạn mới. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để hoàn thiện hồ sơ giải trình, sớm giải quyết dứt điểm vướng mắc cho người dân.
Sau khi có quyết định điều chỉnh quy hoạch khu di tích, UBND xã Gio Linh sẽ tiến hành các thủ tục pháp lý, giao đất cho người dân ổn định cuộc sống.
