Ảnh minh họa
Thay vì phá bỏ nhà ga Art Deco nặng khoảng 9.000 tấn được xem là nhà ga hành khách đầu tiên trên thế giới, các kỹ sư tại Mỹ đã chia công trình thành ba khối, sử dụng 200 bệ đỡ có bánh xe để di chuyển phần trung tâm nặng hơn 6.000 tấn đi khoảng 1,1 km bên trong sân bay Newark.
Tại Sân bay Quốc tế Newark Liberty, bang New Jersey, Mỹ, một dự án di dời công trình quy mô lớn đã được triển khai nhằm bảo tồn Tòa nhà 51 – nhà ga mang phong cách Art Deco gắn liền với những năm đầu phát triển của ngành hàng không thương mại.
Thay vì tháo dỡ hoàn toàn, các kỹ sư lựa chọn phương án chia tòa nhà thành ba phần gồm cánh phía tây, khối trung tâm và cánh phía đông, sau đó vận chuyển từng phần đến vị trí mới trong khuôn viên sân bay. Tổng trọng lượng các khối công trình vào khoảng 9.000 tấn, với quãng đường di chuyển gần 1,2 km.
Theo Prismatic Development Corporation, đơn vị tham gia thực hiện dự án, phần trung tâm là hạng mục có yêu cầu kỹ thuật phức tạp nhất. Khối này nặng hơn 6.000 tấn, dài khoảng 85 m và rộng 24 m. Để di chuyển công trình, các kỹ sư sử dụng hệ thống gồm 200 bệ đỡ có bánh xe, phân bổ bên dưới kết cấu nhằm nâng đỡ và duy trì sự ổn định trong suốt hành trình.
Chuyển nhà ga cố định thành kết cấu có thể di chuyển
Trước khi vận chuyển, đội ngũ thi công phải thực hiện nhiều công đoạn gia cố và chuẩn bị nền móng. Phần lớn bê tông bên dưới công trình được cắt bỏ, đồng thời khu vực móng được đào mở để tạo không gian lắp đặt hệ thống kết cấu kim loại chịu lực.
Các dầm và thanh đỡ bằng thép được bố trí nhằm tiếp nhận tải trọng từ tòa nhà, sau đó truyền xuống hệ thống bệ đỡ. Một thiết bị nâng chuyên dụng được sử dụng để nâng khối trung tâm, tạo điều kiện lắp ráp kết cấu kim loại và đưa các bệ có bánh xe vào đúng vị trí.
Đây là công đoạn đặc biệt quan trọng bởi khối công trình có trọng lượng hàng nghìn tấn, trong khi kết cấu kiến trúc phải được giữ ổn định trong quá trình nâng và di chuyển. Hệ thống bệ đỡ giúp phân bổ tải trọng, hạn chế nguy cơ biến dạng và cho phép toàn bộ khối nhà di chuyển trên tuyến đường đã được chuẩn bị.
Theo Prismatic, phần trung tâm của Tòa nhà 51 thuộc nhóm những công trình nặng nhất từng được vận chuyển bằng hệ thống bệ đỡ có bánh xe. Quãng đường di chuyển của khối này vào khoảng 3.700 feet, tương đương hơn 1,1 km.
Đóng đường băng để phục vụ việc di dời
Do công trình nằm trong khu vực hoạt động của sân bay, việc vận chuyển không chỉ đòi hỏi giải pháp kỹ thuật kết cấu mà còn cần sự phối hợp chặt chẽ với các đơn vị quản lý hàng không.
Cảng vụ New York và New Jersey, Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA), bộ phận kiểm soát không lưu cùng các doanh nghiệp hoạt động tại sân bay đã tham gia vào quá trình lập kế hoạch và tổ chức di dời.
Đường băng chính và một số đường lăn liên quan phải tạm thời đóng cửa để tạo hành lang vận chuyển an toàn cho công trình. Đây là biện pháp cần thiết nhằm tránh xung đột giữa hoạt động di chuyển nhà ga với các hoạt động cất, hạ cánh và vận hành phương tiện mặt đất trong sân bay.
Việc lựa chọn chia công trình thành ba khối cũng giúp giảm độ phức tạp của quá trình vận chuyển. Thay vì phải di chuyển toàn bộ nhà ga như một kết cấu thống nhất, từng bộ phận được xử lý theo đặc điểm và tải trọng riêng, sau đó đưa đến vị trí mới.
Di dời tốn khoảng 7 triệu USD
Sau khi đến vị trí mới, ba khối công trình được đặt trên hệ thống móng đã chuẩn bị sẵn. Dự án tiếp tục triển khai các hạng mục trùng tu, cải tạo và bổ sung cơ sở hạ tầng nhằm đưa tòa nhà vào sử dụng trong khu phức hợp sân bay.
Tòa nhà có diện tích ban đầu khoảng 60.000 feet vuông, tương đương 5.574 m². Dự án còn bổ sung khoảng 120.000 feet vuông diện tích xây dựng mới, tương đương 11.148 m², cùng hệ thống móng cọc, hai tòa nhà phục vụ công tác kiểm soát không lưu của FAA và các tháp ăng-ten.
Theo Prismatic, chi phí dành cho công tác lập kế hoạch, di dời và xây dựng lại Tòa nhà 51 vào khoảng 7 triệu USD. Khoản này chưa bao gồm một số hạng mục hạ tầng bổ sung như móng mới và các hệ thống tiện ích phục vụ khu phức hợp.
Sau khi được di dời và cải tạo, công trình được đổi tên thành Tòa nhà số 1, tiếp tục hiện diện trong khuôn viên Sân bay Quốc tế Newark Liberty. Dự án cho thấy một giải pháp kỹ thuật khác trong việc xử lý xung đột giữa nhu cầu mở rộng hạ tầng hiện đại và yêu cầu bảo tồn các công trình kiến trúc có giá trị lịch sử.
