Hạ viện Mỹ ngày 11/2 đã bỏ phiếu với tỉ lệ sít sao thông qua một nghị quyết phản đối thuế quan mà Tổng thống Donald Trump áp đặt lên Canada. Điều này đánh dấu một sự phản đối hiếm hoi đối với Tổng thống và các lãnh đạo đảng của ông tại Hạ viện Mỹ, nơi Đảng Cộng hòa chiếm đa số.
Cụ thể, các nhà lập pháp đã bỏ phiếu với kết quả 219 phiếu thuận và 211 phiếu chống cho nghị quyết nhằm chấm dứt tình trạng khẩn cấp quốc gia mà ông Trump sử dụng để áp đặt các mức thuế quan trừng phạt lên hàng hóa Canada.
Sáu nghị sĩ Đảng Cộng hòa đã vượt qua ranh giới đảng phái để bỏ phiếu ủng hộ cùng hầu hết các nghị sĩ Đảng Dân chủ. Chỉ 1 nghị sĩ Đảng Dân chủ phản đối. Đảng Cộng hòa hiện nắm đa số mong manh tại Hạ viện với 218 ghế so với 214 ghế của Đảng Dân chủ.
Đây là một động thái hiếm hoi vì các lãnh đạo Đảng Cộng hòa tại Hạ viện, bao gồm Chủ tịch Mike Johnson, đã cố gắng ngăn chặn các cuộc bỏ phiếu tương tự trong nhiều tháng qua.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Yahoo!Finance
Nghị quyết vừa được thông qua vào ngày 11/2 hiện được chuyển sang Thượng viện Mỹ, nơi nhiều khả năng nó sẽ được thông qua. Thượng viện Mỹ đã 2 lần thông qua các biện pháp tương tự để chặn thuế quan của ông Trump vào tháng 4 và tháng 10 năm ngoái.
Tuy nhiên, nhiều khả năng nó sẽ chỉ nằm im trên bàn Tổng thống Mỹ vì gần như chắc chắn rằng ông Trump sẽ phủ quyết nó, và việc vượt qua sự phủ quyết này đòi hỏi 2/3 đa số ở cả 2 viện – một ngưỡng cực khó đạt được.
Các mức thuế quan đối với Canada được ông Trump khởi xướng ngay sau khi nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai vào tháng 1 năm ngoái. Ban đầu là 25% đối với hàng nhập khẩu từ Canada, sau đó tăng lên 35% vào tháng 8/2025 đối với một số mặt hàng không được bao phủ bởi Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada (USMCA).
Ông Trump biện minh rằng biện pháp này nhằm đáp trả việc Canada không kiểm soát được việc buôn lậu fentanyl qua biên giới phía Bắc, dù dữ liệu cho thấy lượng fentanyl từ Canada chỉ chiếm dưới 1% tổng lượng tại Mỹ.
Ông cũng cáo buộc Canada "lợi dụng" Mỹ trong thương mại nhiều năm, và nhấn mạnh rằng thuế quan sẽ mang lại "chiến thắng" cho Mỹ.
Nhưng một số nghị sĩ lại cho rằng thuế quan làm tăng chi phí sinh hoạt cho người dân Mỹ, ảnh hưởng đến doanh nghiệp và nông dân, với giá hàng hóa Canada tăng tới 35%, trong khi xuất khẩu Mỹ sang Canada giảm 21%.
Dù mang tính biểu tượng nhiều hơn thực tế, cuộc bỏ phiếu này cho thấy những vết nứt tiềm ẩn trong sự đoàn kết của Đảng Cộng hòa với chính sách thương mại của ông Trump và áp lực từ cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần.
Hiện tại, Tòa án Tối cao Mỹ cũng đang xem xét tính hợp pháp của các mức thuế quan rộng rãi do ông Trump áp đặt bằng cách viện dẫn tình trạng "khẩn cấp kinh tế", sau khi nhận phán quyết bất lợi từ các tòa án cấp dưới.
Minh Đức (Theo Reuters, Al Jazeera)
