Trong nửa đầu năm nay, nhập khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Nga vào Liên minh châu Âu (EU) đã gia tăng đáng kể, đặc biệt là từ dự án Yamal LNG ở Bắc Cực.
Theo báo cáo của tổ chức Urgewald (Đức) dựa trên phân tích dữ liệu từ Kpler, trong tổng số 140 lô hàng LNG được vận chuyển từ Yamal ra toàn cầu từ tháng 1 đến tháng 6, có tới 136 lô (chiếm hơn 97%) đã cập các cảng châu Âu. Chỉ 4 lô đến Trung Quốc.
So với cùng kỳ năm 2025, lượng LNG Nga từ Yamal chảy vào EU tăng mạnh: Từ 117 lô (8,57 triệu tấn) lên 136 lô (9,97 triệu tấn), tương đương tăng 16% về khối lượng.
Ngược lại, lượng hàng hướng tới châu Á sụt giảm mạnh từ 25 lô (1,8 triệu tấn) xuống chỉ còn 4 lô (282.248 tấn), giảm 84%. Tổng sản lượng toàn cầu từ Yamal trong kỳ là 10,25 triệu tấn.
"Điều này đánh dấu sự gia tăng mạnh mẽ vai trò của châu Âu trong việc duy trì hoạt động của dự án Yamal LNG", báo cáo của Urgewald cho biết, đồng thời nói thêm rằng cứ khoảng 1,3 ngày EU lại nhận một lô hàng LNG từ Yamal, tương đương hơn 55.000 tấn mỗi ngày, trong 6 tháng này.
Cảng Zeebrugge ở Bỉ là một trong những cảng nhập khẩu LNG lớn nhất châu Âu. Ảnh: Brussels Times
Các điểm đến nhập khẩu lớn nhất bao gồm Pháp (51 lô, 3,74 triệu tấn), Bỉ (37 lô, 2,70 triệu tấn), Tây Ban Nha (34 lô, 2,50 triệu tấn), Hà Lan (12 lô) và Bồ Đào Nha (2 lô).
Trong đó, cảng Zeebrugge (Bỉ) dẫn đầu với 37 lô, tiếp theo là Dunkerque (Pháp) 26 lô, Montoir (Pháp) 25 lô, và Bilbao (Tây Ban Nha) 17 lô. Cảng Zeebrugge có kho lưu trữ chuyên biệt dành cho LNG từ Yamal, giúp tối ưu hóa quá trình tiếp nhận.
Theo ước tính của Urgewald, EU đã chi khoảng 5,96 tỷ Euro (tương đương 6,82 tỷ USD) cho LNG từ Yamal trong nửa đầu năm 2026, với 2,88 tỷ Euro trong quý I và 3,08 tỷ Euro trong quý II.
Những khoản thanh toán này tiếp tục diễn ra trong bối cảnh xung đột giữa Nga và Ukraine tiếp diễn căng thẳng với các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái vào cơ sở hạ tầng của nhau.
"Châu Âu không chỉ đơn thuần mua LNG Nga", Urgewald cho biết. "Họ đang hấp thụ gần như toàn bộ sản lượng của một trong những dự án LNG quan trọng nhất về mặt chiến lược của Nga".
Phía sau những con số là sự phụ thuộc sâu sắc về mặt hậu cần. Giai đoạn tháng 12/2025 đến tháng 6/2026 là thời kỳ khó khăn nhất cho xuất khẩu LNG Nga từ vùng Bắc Cực do băng biển dày đặc.
Yamal phụ thuộc hoàn toàn vào đội tàu chuyên dụng lớp Arc7 để duy trì vận chuyển. Những tàu này cần thời gian quay vòng tại các cảng châu Âu. Nếu không có các cảng của EU, các tàu sẽ phải thực hiện hành trình xa hơn, dẫn đến giảm sản lượng.
Do đó, việc 97% hàng hóa chảy về châu Âu không phải ngẫu nhiên mà là yếu tố cấu trúc. Châu lục này đang cung cấp cảng nhập khẩu, dịch vụ sửa chữa và hỗ trợ hậu cần thiết yếu. Họ không chỉ đơn thuần là khách mua LNG, mà còn là xương sống về mặt hậu cần của dự án.
Bên cạnh đó, châu Âu cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình bảo dưỡng tàu. Xưởng Fayard (Đan Mạch) là xưởng cuối cùng trong EU đang bảo dưỡng các tàu lớp Arc7.
Urgewald cho biết, có tới 6 tàu Arc7 có thể cần bảo dưỡng trong mùa hè năm nay, trước khi lệnh cấm dịch vụ hàng hải EU đối với các tàu LNG Nga có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.
Tàu đầu tiên, Rudolf Samoylovich, đã cập cảng Fayard vào cuối tháng 6, gây ra sự chỉ trích gay gắt từ ông Vladyslav Vlasiuk, cố vấn của Tổng thống Ukraine về chính sách trừng phạt.
"Trong năm thứ 5 của cuộc chiến chống lại Ukraine, EU vẫn đang giúp duy trì hoạt động của ngành LNG Nga ở Bắc Cực. Dự án Yamal LNG phụ thuộc vào một đội tàu nhỏ, chuyên dụng, các cảng và dịch vụ của châu Âu để duy trì dòng chảy xuất khẩu. Châu Âu tiếp tục cung cấp cả 3 yếu tố này", ông Sebastian Rötters, chuyên gia về trừng phạt tại Urgewald, cho biết.
Minh Đức (Theo Trade Winds, FinChannel)
