"Muốn qua sông thì phải lụy đò"
Ngày 25/10, phóng viên ghi nhận tại thôn Thành Tân, xã Cẩm Thạch, Thanh Hóa, hàng chục hộ dân vẫn sống biệt lập bên tả sông Mã. Muốn đi học, đi làm hay giao thương với bên ngoài, người dân phải trông cậy vào một con đò nhỏ. Cuộc sống cách trở kéo dài hàng trăm năm khiến việc đi lại, sản xuất và phát triển kinh tế của người dân gặp nhiều trở ngại.
Nép dưới những dãy núi đá dựng đứng, thôn Thành Tân được ví như một "ốc đảo" giữa dòng sông Mã. Cách trung tâm xã hơn 10 km, khu dân cư này gần như tách biệt với bên ngoài bởi dòng sông rộng. Mỗi ngày, con đò trở thành phương tiện duy nhất giúp người dân kết nối với thế giới bên kia bờ.
Trước đây, thôn Thành Tân còn có tên thôn Bèo, thôn Bọt, nằm dọc theo bờ sông Mã.
"Khó khăn nhất là không có cầu để đi lại. Mọi hoạt động đều phụ thuộc vào con đò nhỏ, muốn đi đâu cũng phải chờ đợi, phụ thuộc vào thời tiết. Vào mùa lũ, đò không chạy được, có khi cả tháng chúng tôi không ra ngoài được, trẻ con cũng không thể đến trường", bà Trương Thị Quyết, 55 tuổi, cho biết.
Không chỉ bất tiện trong đi lại, cuộc sống của người dân còn phát sinh nhiều chi phí. Mỗi nhân khẩu trong gia đình phải đóng 180.000 đồng mỗi năm tiền qua sông, bất kể già hay trẻ.
Người dân bị cách trở bởi dòng sông, muốn qua sông chỉ có cách "lụy đò".
"Ở đây bán thì rẻ, nhưng mua về lại đắt vì phải qua sông, chi phí đội lên. Xây một căn nhà, tiền vận chuyển vật liệu có thể cao gấp rưỡi, thậm chí gấp đôi so với bên ngoài. Trong khi đó, hàng hóa người dân làm ra lại phải bán rẻ. Giao thương vất vả đã kìm hãm sự phát triển của thôn. Mong mỏi bao năm của bà con chỉ là có cây cầu bắc qua sông", bà Trương Thị Ban, 69 tuổi, chia sẻ.
Thôn Thành Tân được sáp nhập từ các thôn Bèo Bọt, Phâng Khánh, Nâm Trẹn và Ngọc Khạt, hiện có 617 hộ dân. Trong đó, 87 hộ với gần 500 nhân khẩu sinh sống tách biệt bên tả sông Mã. Muốn sang trung tâm xã, người dân chỉ có hai lựa chọn là đi đò vượt sông hoặc men qua những dãy núi đá sang xã Điền Lư rồi vòng trở lại.
Người dân chủ yếu sống bằng trồng trọt và chăn nuôi.
Mong mỏi cây cầu nối đôi bờ sông Mã
Suốt 13 năm qua, ông Bùi Văn Định (63 tuổi) là người trực tiếp lái con đò sắt phục vụ việc đi lại của bà con. Phương tiện này được UBND xã trích ngân sách mua hỗ trợ người dân, sau đó giao ông quản lý, vận hành.
Những người già ở thôn cả đời mong mỏi có cây cầu để qua sông không còn khó khăn.
Theo ông Định, mỗi năm thôn chi trả 34 triệu đồng tiền công lái đò, nguồn kinh phí do người dân đóng góp. Ông phải tự bỏ tiền mua dầu phục vụ hoạt động của phương tiện. Từ 7h đến 19h hằng ngày, cư dân trong thôn được qua sông miễn phí. Ngoài khung giờ này, ông vẫn nhận chở người khi có nhu cầu, với mức phí 10.000 đồng mỗi lượt. Khách từ nơi khác qua sông cũng phải trả phí, khoản thu này được ông dùng để mua nhiên liệu.
Những chuyến đò tất bật qua sông mỗi ngày.
Công việc tưởng chừng đơn giản nhưng tiềm ẩn nhiều nguy hiểm, nhất là vào mùa mưa lũ. Khi nước sông dâng cao, củi rác từ thượng nguồn đổ về dễ mắc vào chân vịt khiến đò không thể hoạt động.
"Có lần đò bị đứt dây cáp, cả người lẫn phương tiện bị dòng nước cuốn trôi hàng chục cây số trên sông Mã. May mắn, tôi được người dân phát hiện và cứu kịp thời", ông Định nhớ lại.
Mọi hoạt động đi lại của người dân Thành Tân đều phụ thuộc vào con đò nhỏ.
Điều khiến người lái đò trăn trở nhất là việc đưa đón học sinh. Trong gần 500 nhân khẩu sinh sống trên "ốc đảo", hiện có 93 trẻ trong độ tuổi đến trường. Ngoại trừ học sinh mầm non được nhà trường tổ chức ăn bán trú, các em còn lại phải qua sông mỗi ngày, với bốn lượt đi và về.
Theo quy định, mỗi chuyến đò chỉ được chở tối đa 12 người, nên vào giờ cao điểm, ông Định phải chia thành nhiều chuyến mới đưa hết học sinh sang bờ bên kia.
Tình trạng cách trở sông nước kìm hãm sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương.
"Thông thường 7h mới vào lớp nhưng các cháu phải đi từ 6h để kịp giờ học. Có hôm các em vội chạy lên đò, trượt ngã, quần áo lấm lem. Những ngày mưa bão, nước lũ dâng cao, đò không thể hoạt động, nhiều học sinh ra đến bến lại phải quay về vì không thể sang trường", ông Định nói.
Bà Đỗ Thị Hằng, Trưởng thôn Thành Tân, cho biết đời sống của hơn 80 hộ dân bên kia sông chủ yếu dựa vào trồng trọt và chăn nuôi. Tuy nhiên, việc vận chuyển, tiêu thụ nông sản gặp nhiều khó khăn, khiến thu nhập của các gia đình thiếu ổn định. Dù người dân nỗ lực phát triển sản xuất, đời sống vẫn còn nhiều hạn chế, các tiêu chí xây dựng nông thôn mới của thôn chưa thể hoàn thành.
"Những năm qua, thông qua các cuộc tiếp xúc cử tri, thôn và chính quyền địa phương nhiều lần kiến nghị các cấp quan tâm đầu tư xây dựng cầu. Người dân mong có công trình để đi lại thuận tiện, trẻ em đến trường an toàn, nông sản làm ra có điều kiện vận chuyển, tiêu thụ tốt hơn. Nhưng đến nay, bà con vẫn phải chờ đợi", bà Hằng nói.
Giữ nghề dệt thổ cẩm, tạo sinh kế từ du lịch cho người dân vùng caoĐỌC NGAYTrao đổi với phóng viên, ông Mai Văn Xô, Phó phòng Kinh tế UBND xã Cẩm Thạch, xác nhận tình trạng cách trở sông nước đang ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sản xuất của người dân thôn Thành Tân.
Theo ông Xô, từ khi còn cấp huyện, chính quyền địa phương đã nhiều lần đề xuất tỉnh bố trí nguồn vốn xây dựng cầu qua sông Mã nhưng chưa được chấp thuận. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, xã Cẩm Thạch mới tiếp tục có văn bản kiến nghị tỉnh xem xét đầu tư công trình.
"Chúng tôi đã làm văn bản đề xuất cây cầu cứng với chi phí đầu tư khoảng 90 tỷ đồng, tuy nhiên được hay không thì vẫn còn phải chờ ý kiến từ cấp tỉnh", ông Xô cho biết.
Xem video:
Cuộc sống người dân thôn Thành Tân hoàn toàn phụ thuộc vào con đò.
