Cổng Thông tin điện tử Chính phủ: Truyền thông và năng lực quản trị

Trong kỷ nguyên số, quyền lực không chỉ được đo bằng thẩm quyền pháp lý hay năng lực ban hành quyết sách, mà ngày càng được kiểm chứng bằng khả năng giải thích, thuyết phục và tạo dựng niềm tin xã hội. Khi thông tin lan truyền với tốc độ ánh sáng, khi mạng xã hội vừa là không gian kết nối vừa là “vùng nhiễu” của tin giả, tin sai lệch, thì truyền thông không còn là khâu phụ trợ phía sau chính sách, mà đã trở thành một cấu phần cốt lõi của năng lực quản trị hiện đại.

Trong bối cảnh đó, việc ngày 10/1/2026 đánh dấu tròn 20 năm Cổng Thông tin điện tử Chính phủ chính thức hòa mạng internet toàn cầu và đi vào hoạt động không chỉ là một cột mốc thời gian, mà còn là dịp để nhìn lại một chặng đường đổi mới sâu sắc của truyền thông nhà nước ở Việt Nam. Từ một kênh cung cấp thông tin chính thống, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ- Báo điện tử Chính phủ đã từng bước khẳng định vai trò là trụ cột truyền thông chính sách, đồng hành cùng quá trình chỉ đạo, điều hành của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ trong suốt hai thập niên vừa qua.

Cổng Thông tin điện tử Chính phủ: Truyền thông và năng lực quản trị- Ảnh 2.

Không chỉ thực hiện chức năng báo chí theo nghĩa truyền thống, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ-Báo điện tử Chính phủ đã và đang đảm nhận một sứ mệnh lớn hơn: Kết nối bộ máy quản lý hành chính nhà nước các cấp với người dân và doanh nghiệp, giải thích và làm rõ các quyết sách công, qua đó chuyển hóa ý chí điều hành thành sự đồng thuận của công chúng - yếu tố ngày càng có ý nghĩa quyết định đối với hiệu lực và hiệu quả quản trị nhà nước trong kỷ nguyên số.

Cổng Thông tin điện tử Chính phủ: Truyền thông và năng lực quản trị- Ảnh 3.

Khi truyền thông trở thành một phần của năng lực quản trị

Ở mô hình quản trị truyền thống, truyền thông thường được hiểu là khâu “tuyên truyền” sau khi chính sách đã ban hành. Nhưng thực tiễn quản trị hiện đại cho thấy: Một chính sách dù đúng về mục tiêu, hợp về pháp lý, nếu không được xã hội hiểu đúng và chấp nhận, thì hiệu quả thực thi sẽ rất hạn chế, thậm chí đôi khi phát sinh hệ quả ngược.

Vì vậy, năng lực quản trị ngày nay không chỉ bao gồm năng lực hoạch định chính sách và năng lực tổ chức thực thi, mà còn bao hàm năng lực truyền thông chính sách - tức là năng lực giải thích chính sách một cách thuyết phục, kịp thời và có trách nhiệm trước xã hội, đưa các chính sách vào cuộc sống một cách thực chất.

Trong hệ sinh thái đó, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ-Báo điện tử Chính phủ giữ vai trò đặc biệt. Đây không chỉ là nơi công bố các quyết định chỉ đạo, điều hành, mà là đầu nguồn thông tin chính thống, là một “điểm chuẩn” để xã hội và báo chí tham chiếu, là kênh để Chính phủ đối thoại với người dân bằng ngôn ngữ của lý lẽ, dữ liệu và sự minh bạch.

Cổng Thông tin điện tử Chính phủ: Truyền thông và năng lực quản trị- Ảnh 4.

Từ cung cấp thông tin đến dẫn dắt dư luận xã hội

Điểm khác biệt căn bản của Cổng Thông tin điện tử Chính phủ-Báo điện tử Chính phủ không nằm ở tốc độ đưa tin thuần túy, mà ở độ tin cậy và tính định hướng. Trong một không gian truyền thông cạnh tranh khốc liệt, nơi nhiều luồng thông tin trái chiều cùng tồn tại, thì điều công chúng cần không chỉ là “biết trước”, mà là biết đúng.

Thực tế cho thấy, ngày càng nhiều người dân, doanh nghiệp và cả đội ngũ cán bộ lựa chọn vào Cổng Thông tin điện tử Chính phủ-Báo điện tử Chính phủ để kiểm tra lại thông tin - một hành vi “double check” (kiểm tra lại) rất đáng chú ý trong một không gian có quá nhiều tin giả, tin sai sự thật. Khi xuất hiện những vấn đề phức tạp, nhạy cảm, gây tranh luận trên mạng xã hội, phản xạ của không ít người là tìm đến Báo điện tử Chính phủ để xác tín về việc thông tin nào là chính xác, đâu là quan điểm chính thức của Chính phủ.

Đây không phải là thói quen hình thành trong ngày một ngày hai. Đó là kết quả của một quá trình tích lũy uy tín bền bỉ, nơi mỗi bản tin, mỗi thông cáo, mỗi bài viết đều đặt tiêu chí chuẩn xác, nhất quán và trách nhiệm lên hàng đầu. Chính sự nhất quán ấy đã giúp Cổng Thông tin điện tử Chính phủ-Báo điện tử Chính phủ trở thành điểm tựa niềm tin trong một môi trường thông tin đầy biến động.

Niềm tin công chúng - nguồn lực cầm quyền mềm nhưng có vai trò quan trọng

Niềm tin xã hội là một dạng nguồn lực đặc biệt. Nó không thể được tạo ra bằng mệnh lệnh hành chính, càng không thể duy trì bằng áp đặt. Niềm tin chỉ hình thành khi Nhà nước sẵn sàng nói thật, nói đúng, nói kịp thời và nói bằng ngôn ngữ người dân có thể hiểu rất dễ dàng.

Cổng Thông tin điện tử Chính phủ-Báo điện tử Chính phủ đã và đang góp phần quan trọng vào quá trình đó. Thông qua việc cung cấp thông tin chính thống, giải thích rõ ràng các quyết sách, phản hồi kịp thời những vấn đề xã hội quan tâm, Cổng và Báo giúp thu hẹp khoảng cách giữa “ý chí điều hành” và “cảm nhận của xã hội”.

Ở góc độ quản trị, đây chính là nguồn lực cầm quyền mềm: Khi xã hội tin tưởng, chi phí thực thi chính sách sẽ giảm; khi người dân hiểu đúng, khả năng đồng thuận sẽ tăng; và khi niềm tin được củng cố, năng lực điều hành của Chính phủ sẽ được nhân lên.

Cổng Thông tin điện tử Chính phủ: Truyền thông và năng lực quản trị- Ảnh 5.

Truyền thông chính sách và bước tiến thể chế quan trọng

Một trong những dấu ấn nổi bật của Cổng Thông tin điện tử Chính phủ-Báo điện tử Chính phủ trong những năm gần đây là việc xây dựng và vận hành chuyên trang “Xây dựng chính sách, pháp luật”. Đây không chỉ là một sáng kiến báo chí, mà là một đổi mới mang ý nghĩa thể chế sâu sắc.

Chính sách được truyền thông ngay từ khi hình thành ý tưởng, xuyên suốt quá trình lấy ý kiến, hoàn thiện, ban hành và tổ chức thực thi. Người dân và doanh nghiệp không còn đứng ngoài chính sách, mà trở thành chủ thể tham gia, góp ý và giám sát.

Ở góc độ rộng hơn, đây chính là một hình thức thực hành dân chủ chính sách trên nền tảng số. Khi chính sách được “soi chiếu” từ sớm bởi thực tiễn đời sống và phản biện xã hội, chất lượng chính sách được nâng cao, đồng thời giảm thiểu những xung đột và chi phí điều chỉnh sau ban hành.

Điều đáng nói là, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ-Báo điện tử Chính phủ không chỉ truyền thông chính sách như một sản phẩm đã hoàn thiện, mà đồng hành cùng chính sách trong suốt vòng đời của nó từ ý tưởng đến thực thi. Đây chính là biểu hiện sinh động của tư duy Chính phủ kiến tạo, nơi truyền thông trở thành một công cụ quản trị chủ động.

Gần dân hơn trên mạng xã hội, nhưng vẫn giữ chuẩn mực chính thống

Trong bối cảnh mạng xã hội trở thành không gian giao tiếp chủ đạo của xã hội hiện đại, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ-Báo điện tử Chính phủ đã chủ động bước vào không gian này với một cách tiếp cận rất đặc thù: Gần gũi hơn về hình thức, nhưng không “thỏa hiệp” về nội dung.

Việc sử dụng ngôn ngữ ngắn gọn, dễ hiểu, cách trình bày linh hoạt trên các nền tảng số đã giúp thông tin chính sách tiếp cận được đông đảo công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Tuy nhiên, điều cốt lõi vẫn được giữ vững: Thông tin phải chuẩn xác, chính thống và có trách nhiệm.

Thực tiễn cho thấy, sự gần gũi trong cách thể hiện không làm suy giảm tính chính thống, nếu nội dung đủ tin cậy. Ngược lại, chính cách tiếp cận này đã giúp mở rộng biên độ tiếp cận của thông tin chính sách, đưa Chính phủ đến gần người dân, doanh nghiệp hơn trong đời sống hằng ngày.

Cổng Thông tin điện tử Chính phủ: Truyền thông và năng lực quản trị- Ảnh 6.

Cổng Thông tin điện tử Chính phủ-Báo điện tử Chính phủ trong kiến trúc Chính phủ số-Chính phủ kiến tạo

Trong tiến trình xây dựng Chính phủ số và Nhà nước phục vụ, truyền thông không còn đứng ngoài hệ thống quản trị, mà trở thành một cấu phần của hạ tầng quản trị quốc gia. Ở đó, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ-Báo Chính phủ giữ vai trò kết nối: Kết nối giữa Chính phủ và người dân, doanh nghiệp, giữa quyết sách và đời sống, giữa quyền lực nhà nước và niềm tin xã hội.

Không phải ngẫu nhiên mà trong những thời điểm khó khăn nhất từ thiên tai, dịch bệnh đến những vấn đề xã hội nhạy cảm, dòng thông tin từ Cổng Thông tin điện tử Chính phủ-Báo Chính phủ luôn được công chúng chờ đợi và tin cậy. Đó là lúc vai trò của truyền thông như một biểu hiện của năng lực quản trị được thể hiện rõ nhất: Giữ ổn định tâm lý xã hội, củng cố niềm tin và tạo sự đồng thuận trong hành động.

Cổng Thông tin điện tử Chính phủ: Truyền thông và năng lực quản trị- Ảnh 7.

Khi truyền thông trở thành năng lực quản trị

Một Chính phủ mạnh không chỉ mạnh ở quyền lực pháp lý, mà mạnh ở khả năng tạo dựng và duy trì niềm tin xã hội. Trong kỷ nguyên số, nơi thông tin có thể trở thành sức mạnh nhưng cũng có thể là rủi ro, thì năng lực truyền thông chính sách chính là thước đo quan trọng của năng lực quản trị hiện đại.

Cổng Thông tin điện tử Chính phủ-Báo Chính phủ, bằng sự chuyên nghiệp, chuẩn mực và đổi mới không ngừng, đã và đang khẳng định vai trò của mình như một thiết chế truyền thông đặc biệt trong hệ thống quản trị quốc gia. Khi người dân tìm đến Cổng Thông tin điện tử Chính phủ-Báo điện tử Chính phủ để “double check” thông tin, điều đó không chỉ nói lên uy tín của một tờ báo, một cơ quan truyền thông, mà còn phản ánh niềm tin của xã hội vào năng lực điều hành của Chính phủ.

Và chính ở điểm đó, truyền thông không còn đứng bên lề quá trình quản lý và điều hành, mà đã trở thành một phần cấu thành của năng lực quản trị trong kỷ nguyên mới.

TS. Nguyễn Sĩ Dũng