Ảnh minh họa.
Nói thật là tôi hay đọc báo mạng, cũng chơi mạng nhưng chỉ facebook vì không đủ thời gian để chơi các mạng khác, thế mà gần đây mới biết cái hỗn danh "giang hồ mạng". Vào seach google và AI: "giang hồ mạng là ai" được giải thích "Đặc điểm chung của họ là đều xuất thân là "dân anh chị" ngoài xã hội, có quá khứ phạm tội hoặc có nhiều mối quan hệ phức tạp, và hay làm video chửi bới, dọa nạt trên mạng xã hội. Họ thường dùng hình ảnh bạo lực để thu hút người xem, kiếm tiền từ lượt tương tác hoặc quảng cáo. Một số người từng được chú ý như Khá Bảnh, Phú Lê, hay Khánh Sky"…
A thì vừa hay thấy lộ ra chuyện cái anh chàng Khánh Sky.
Anh này chả biết "cơ" mạnh đến đâu, và cũng chả hiểu nguyên cớ như nào mà kéo thêm vài người tới nhà một anh khác, khá xa địa bàn mình, khác tỉnh, gây sự và livestream, đòi chủ nhà ra… trình diện. Rồi khi người nhà ra gọi điện thoại cho công an thì rút. Và về nhà tiếp tục livestream xin lỗi lãnh đạo các cấp, rồi còn sáng tác thơ ca ngợi lãnh đạo?
Té ra "giang hồ mạng" là thế.
Và cũng té ra, các anh chị "giang hồ mạng" này có cuộc sống khác hẳn những gì các anh ấy "phông bạt" trên mạng. Có người đã bị đi tù vì đánh bạc, tổ chức đánh bạc, có người đi tù vì ma túy…
Nhưng lạ là, khá nhiều "giang hồ mạng" ấy có rất đông fan.
Từng có một anh "giang hồ mạng" nổi tiếng về một địa phương và được một số đông dân chúng đón như đón… lãnh tụ, livestream hàng chục ngàn người xem. Và anh "giang hồ mạng" này cũng phát biểu, cũng căn dặn các thứ...một thời gian sau thì anh ta bị bắt…
Thượng tá công an, tiến sĩ tội phạm học Đào Trung Hiếu, sau thời gian nghiên cứu chuyên sâu, tổng kết trên một tờ báo: "Đặc điểm chung của họ đều xuất thân là "dân anh chị" ngoài xã hội, có quá khứ phạm tội hoặc có nhiều mối quan hệ phức tạp.
Trong các clip tự sản xuất, "giang hồ mạng" đều xuất hiện với hình ảnh cơ thể nặng trĩu vàng, khắp người vằn vện xăm trổ. Các clip sặc mùi bạo lực, ân oán giang hồ. Những cảnh va chạm với đao kiếm, súng đạn, cùng những lời chửi thề tục tĩu, dằn mặt nhau được trình diễn công khai...
Một số khác lại khoe khoang cuộc sống hào nhoáng, thể hiện qua những cuộc ăn nhậu, đi bar, khoe tiền.
Tuy nhiên, không phải ngẫu nhiên mà "giang hồ mạng" thi nhau lên sóng như vậy. Trước hết, chúng làm để tạo "thương hiệu", khẳng định đẳng cấp trong thế giới ngầm; thứ 2, họ làm vì tiền"...
Lại nhớ mới nhất, dẫu không thuộc nhóm "giang hồ mạng", nhưng youtuber Nguyễn Mạnh Hưng vừa bị bắt lại cũng vì… mạng.
Là cái vụ ông Lê Anh Tú, tức sư Thích Minh Tuệ tự nhiên nổi lên ấy, thực ra ông này đã tu từ mấy năm trước rồi, đã từng đi xuyên Việt rồi, nhưng không ai để ý, nhưng đến cái năm ấy, với sự vào cuộc một cách "quyết liệt đeo bám" của các youtuber thì tự nhiên nó thành một hiện tượng, đông tới mức làm rối loạn xã hội. Rồi ông Thích Minh Tuệ ra nước ngoài, vẫn bị các youtuber đeo bám, và đánh nhau bên ấy.
Về nước thì bị bắt.
Và té ra các youtuber này làm vì tiền chứ chả phải vì yêu quý tin tưởng kính trọng gì ông Thích Minh Tuệ cả.
Và cũng ơn giời, rồi các nhóm đi theo ông Thích Minh Tuệ tự tan sau khi ông này quyết liệt ẩn tu.
Mới nhất báo chí đang đưa tin hai hiện tượng chơi mạng bị công an xử lý, một là việc đã dẫn trên kia, tức là vụ Khánh Sky đến nhà xưởng của TikToker Vua Quạt ở Bắc Ninh chửi bới, đe dọa thách thức, rồi khi công an mời làm việc lại livestream xin lỗi, đọc thơ, và 2 là vụ TikToker Cường Tày bị xử phạt vì phát ngôn sai sự thật về Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Và trước đó là hàng loạt vụ bị xử lý nữa…
Báo Nhân Dân mới đây có một bài khá thú vị về những trường hợp các "thủ lĩnh" mạng làm dậy sóng dư luận này, là bài "Hệ lụy từ phonefarm: Khi "đám đông ảo" dẫn dắt dư luận thật", và té ra, các "trang trại điện thoại" này có thể mua bán các lượt tương tác trên mạng xã hội.
Thảo nào, có những chuyện, những việc trên mạng vô lý đùng đùng nhưng vẫn rất đông người hò reo, mà các "giang hồ mạng" được hoan hô hưởng ứng là ví dụ.
Bài báo ấy cho rằng "Hiệu ứng đám đông: Mối nguy lớn hơn cả tin giả", rằng mục tiêu của nhiều chiến dịch không nhất thiết là khiến công chúng tin ngay một điều nào đó, mà là khiến họ tin rằng "hầu hết mọi người đều đang nghĩ như vậy". Có thể gọi đây là thao túng nhận thức bậc hai: không trực tiếp thay đổi niềm tin của một cá nhân, mà thay đổi cách người đó đánh giá niềm tin của cả xã hội.
Và nữa, cũng bài báo ấy, "Ở Trung Quốc, hiện tượng rộng hơn được gọi là "thủy quân mạng", trong đó phonefarm có thể kết hợp với phần mềm điều khiển hàng loạt, bot mạng xã hội và AI agents để đăng ký, vận hành tài khoản, tạo bình luận như người thật và làm giả chủ đề nóng. Cơ quan quản lý không gian mạng nước này đã chính thức xác định đây là một dạng lạm dụng AI cần xử lý trong năm 2026"…
Thì ra là thế, các "giang hồ mạng" có thể đã biết tận dụng những điều không phải ai chơi mạng cũng biết để tạo sóng dư luận, và để biến họ, từ những thành phần bất hảo ngoài đời, trở nên lấp lánh hào quang trên mạng, như Khá Bảnh, Long chín ngón, Huấn hoa hồng, Phú Lê vân vân… và dẫn dắt được dư luận.
Chứ chả lẽ dân ta lại dễ tin người đến thế?
Và không chóng thì chầy, tất cả những cá nhân và hành vi này sẽ bị pháp luật soi chiếu.
Mới nhất, cũng về mạng, Ủy ban Kiểm tra Trung ương vừa ban hành hướng dẫn thực hiện Quy định về những điều đảng viên không được làm, trong đó quy định rõ "Đảng viên không được dùng mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo để tạo thông tin, nội dung sai sự thật".
Việc này có lẽ không chỉ áp dụng cho Đảng viên. Và trong thực tế thì đã có nhiều người dân bị phạt vì đăng những thông tin sai lệch lên mạng xã hội.
Và khi tôi viết bài này thì trên VTV1 đang chiếu phóng sự về sử dụng AI làm tin giả trên mạng xã hội. Rất nhiều người đã bị lừa, từ tiền bạc, thời gian, công sức và cả niềm tin…
*Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả!
