Chiều 4/2, tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 1/2026, báo chí đặt câu hỏi đến đại diện Bộ Y tế về việc hàng nghìn tấn hàng hóa bị ách tắc tại cửa khẩu do vướng mắc thực hiện Nghị định 46.
Trả lời nội dung này, Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, sau khi triển khai thực hiện theo Nghị định số 46/2026, theo phản ánh của một số địa phương và cơ quan báo chí ngày ghi nhận ngày 30/01/2026 có tình trạng nhiều lô hàng là mặt hàng nông sản, thủy sản, thực phẩm tươi sống do các đơn vị chưa sẵn sàng trong việc tổ chức triển khai thực hiện kiểm tra Nhà nước về an toàn thực phẩm đối với thực phẩm nhập khẩu theo Nghị định 46.
Theo ông Hà, ngay sau khi nhận được thông tin phản ánh trên phương tiện thông tin đại chúng, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long, các Bộ: Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Tài chính… và các địa phương đã chủ động phối hợp chặt chẽ để có biện pháp xử lý phù hợp, tháo gỡ kịp thời vướng mắc.
Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà trả lời tại họp báo.
Thứ trưởng cho biết, đến chiều nay (4/2), dưới sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Thành Long thì các Bộ cũng đã họp và báo cáo xin ý kiến để có đề xuất, tham mưu trình Chính phủ ban hành Nghị quyết hướng dẫn thực hiện Nghị định 46.
"Đối với những sản phẩm thuộc lĩnh vực Bộ Y tế quản lý thì khi ban hành Nghị định 46, chúng tôi chưa nhận được phản ánh có vướng mắc gì về Nghị định 46", ông Hà nói.
Tại công điện đêm hôm qua (3/2), Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu các bộ ngành, địa phương tập trung tháo gỡ thực hiện Nghị định 46 hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm.
Nghị định 46 đã thay đổi phương thức kiểm tra thực phẩm nhập khẩu, ngoài kiểm tra hồ sơ còn phải kiểm tra thực tế hàng hóa và lấy mẫu kiểm nghiệm.
Nghị định 46 được triển khai khi chưa kèm hướng dẫn chi tiết và cơ chế chuyển tiếp khiến doanh nghiệp gặp khó khăn, theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Theo đó, Thủ tướng yêu cầu các Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương cần ban hành ngay văn bản hướng dẫn về kiểm tra thực phẩm, hàng hóa xuất, nhập khẩu theo lĩnh vực được phân công quản lý. Đồng thời, họ phải đôn đốc các đơn vị, địa phương chuẩn bị cơ sở vật chất, nhân lực, thiết bị để thông quan kịp thời, thông suốt.
Các bên rà soát Nghị định, tổng hợp vướng mắc, báo cáo tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 1/2026. Các đơn vị phải bố trí nhân sự trực thường xuyên, giải đáp kịp thời các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai Nghị định 46.
Bộ Tài chính chỉ đạo Cục Hải quan bố trí lực lượng làm việc 24/7 tại các cửa khẩu, phối hợp chặt với các lực lượng chức năng để giải tỏa ách tắc, thông quan kịp thời thực phẩm, hàng hóa. Các địa phương chỉ định đầy đủ cơ sở kiểm nghiệm theo quy định, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp hoàn tất thủ tục kiểm tra, kiểm nghiệm.
"Trường hợp hồ sơ đầy đủ theo cam kết, phải cho thông quan ngay, việc lấy mẫu được thực hiện song song hoặc hậu kiểm tại kho doanh nghiệp", Công điện nêu.
Ngày 2/2/2026, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) đã tổ chức Đoàn công tác khảo sát thực tế tại cửa khẩu Tân Thanh - Pò Chài (Lạng Sơn) và làm việc với các sở, ban, ngành địa phương để nắm tình hình thông quan hàng hóa.
Theo báo cáo của tỉnh Lạng Sơn, trong tháng 1/2026, tổng lượng phương tiện chở hàng hóa xuất nhập khẩu qua địa bàn đạt 51.636 xe, tăng khoảng 35% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tuyến vận chuyển chuyên dụng khu vực mốc 1088/2-1089 đạt 17.538 xe, tăng 32,25% so với cùng kỳ.
Cục Xuất nhập khẩu cho biết, Nghị định số 46 có hiệu lực từ ngày 26/1/2026 đã thay đổi phương thức kiểm tra thực phẩm nhập khẩu, theo đó ngoài kiểm tra hồ sơ còn phải kiểm tra thực tế hàng hóa và lấy mẫu kiểm nghiệm.
Việc lấy mẫu kiểm nghiệm theo quy định có thể kéo dài khoảng 7 ngày làm việc, chỉ khi đạt yêu cầu hàng hóa mới đủ điều kiện thông quan. Do chưa có hướng dẫn chi tiết ngay khi Nghị định có hiệu lực, việc triển khai tại một số cửa khẩu bước đầu phát sinh vướng mắc.
Theo ghi nhận của Cục Xuất nhập khẩu, hoạt động xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn vẫn diễn ra bình thường, ổn định, thông suốt. Một số mặt hàng thực phẩm nhập khẩu lần đầu vẫn còn gặp khó khăn trong quá trình thực hiện thủ tục kiểm tra an toàn thực phẩm.
