Sáng 11/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi).
Lý do một số loại giấy tờ không thể uỷ quyền ký
Tham gia góp ý kiến, ĐBQH Nguyễn Trường Giang (đoàn Lâm Đồng) cho biết, dự thảo Luật quy định Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền ký giấy tờ hộ tịch và căn cứ tình hình thực tế thì có thể ủy quyền để ký các giấy tờ, trừ giấy khai sinh, giấy khai tử, giấy chứng nhận kết hôn.
Đại biểu băn khoăn những giấy tờ như giấy khai sinh, giấy khai tử, chứng nhận kết hôn "quan trọng đến mức nào" mà không thể ủy quyền được.
"Một người mất đi thì cần phải có giấy chứng tử ngay để làm các thủ tục an táng, quy định không cho Chủ tịch UBND cấp xã ủy quyền cho cấp phó, nếu Chủ tịch xã đó bận đi họp thì không biết ở nhà người dân làm thế nào?", ông Giang nói.
ĐBQH Nguyễn Trường Giang (Ảnh: Media Quốc hội).
Nhận định giấy khai sinh cũng có thể chờ được, nhưng giấy tờ khác thì đều phải cần ngay, đại biểu Nguyễn Trường Giang đề nghị linh hoạt quy định trên để tạo điều kiện cho người dân.
Đại biểu Trần Nhật Minh (đoàn Nghệ An), góp ý kiến về đăng ký khai tử, dự thảo quy định đăng ký khai tử thêm loại giấy tờ chứng minh thông tin về sự kiện chết (thời gian chết; nơi chết; nguyên nhân chết (nếu có); giấy tờ chứng minh sự kiện chết) còn thiếu rõ ràng, chung chung, không nêu rõ được tính pháp lý của loại giấy tờ này do cơ quan có thẩm quyền nào cấp.
Hơn nữa, quy định này nếu có thì liệu có phù hợp với trường hợp người chết ở nhà do bệnh tật, già yếu... mà không cần hoặc không có cơ quan có thẩm quyền xác nhận.
Do đó, đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ quy định này để tránh người dân phải cung cấp giấy tờ không cần thiết, gây khó khăn phiền hà cho cơ sở và người dân khi thực hiện đăng ký khai tử. Cơ quan soạn thảo cần sửa đổi theo hướng mở với quy định này.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng (Ảnh: Media Quốc hội).
Giải trình, làm rõ ý kiến ĐBQH nêu về đề nghị xử lý vấn đề ủy quyền. Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, hiện nay theo dự thảo luật đang đề nghị Chủ tịch UBND cấp xã có thể ủy quyền cho công chức tư pháp hộ tịch ký các loại giấy tờ hộ tịch. Trừ 3 loại: giấy chứng nhận kết hôn, giấy khai sinh và giấy chứng tử.
"Riêng đối với giấy khai sinh và giấy chứng nhận kết hôn đây là những giấy tờ hộ tịch rất quan trọng. Giấy khai sinh là chứng nhận gốc của con người, do đó phải quy định chặt chẽ, đảm bảo tính trang trọng nhất định, tương tự như giấy đăng ký kết hôn", Bộ trưởng nói.
Đối với giấy chứng tử, theo Bộ trưởng trong báo cáo sẽ tiếp thu theo hướng có thể uỷ quyền cho công chức hộ tịch.
"Còn đối với Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã mà ký thì không phải là ủy quyền, đấy là ký thay, là rất bình thường", Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết.
Đề xuất tích hợp dịch vụ công hộ tịch vào VNeID
Góp ý kiến, ĐBQH Tô Ái Vang (đoàn Tp.Cần Thơ) phân tích rõ sự khác biệt và tương đồng giữa Luật Hộ tịch và Luật Căn cước.
Đại biểu cho rằng Luật Hộ tịch được xem là "đạo luật của đời người", quản lý các sự kiện quan trọng nhất của cá nhân từ khi sinh ra cho đến lúc qua đời. Luật Căn cước quy định cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư qua hệ thống VNeID, căn cước điện tử và số định danh cá nhân.
"Như vậy thông tin hộ tịch là dữ liệu gốc ghi nhận tình trạng nhân thân, còn thông tin căn cước là dữ liệu ngọn, tổng hợp phục vụ, khai thác dữ liệu đó để giao dịch quản lý", bà Vang nói.
Dù vậy, theo đại biểu, cả hai Luật đều có điểm chung đó là: Cùng quản lý thông tin nhân thân của công dân phục vụ công tác quản lý Nhà nước; bảo đảm tính chính xác, thống nhất về thông tin định danh; cùng hướng đến việc bảo vệ quyền lợi cho người dân.
ĐBQH Tô Ái Vang (Ảnh: Media Quốc hội).
Từ đó, nữ đại biểu kiến nghị Chính phủ chỉ đạo rà soát, tích hợp các văn bản, thủ tục giữa Luật Hộ tịch đang sửa đổi và Luật Căn cước năm 2023, coi đây là xu thế tất yếu trong chuyển đổi số quốc gia, giúp giảm thủ tục hành chính và tạo thuận lợi cho người dân.
Đại biểu sau đó đề xuất 5 nhóm giải pháp cụ thể. Đó là, về kỹ thuật và dữ liệu, cần liên thông 100%, đồng bộ theo thời gian thực và sử dụng số định danh cá nhân làm "chìa khóa" truy xuất thông tin hộ tịch trên VNeID.
Về thủ tục, thực hiện một cửa số, tích hợp dịch vụ công hộ tịch vào VNeID, sử dụng VNeID thay thế các loại giấy tờ truyền thống.
Về quản lý tại địa phương, cần chia sẻ quyền quản trị dữ liệu cho cấp xã, phường; cho phép cán bộ tư pháp và công an cùng truy cập, xử lý dữ liệu để kịp thời chỉnh sửa sai sót, đồng thời đẩy mạnh số hóa sổ hộ tịch cũ.
Nếu thông tin hộ tịch trên VNeID sai lệch so với thực tế, người dân có thể chụp ảnh giấy tờ gốc và gửi yêu cầu đính chính ngay trên ứng dụng. Cán bộ hộ tịch dựa vào đó để phê duyệt thay vì người dân phải trực tiếp đến trụ sở cơ quan nhà nước.
Tích hợp quy trình "3 trong 1" gồm đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú và cấp thẻ căn cước cho trẻ dưới 14 tuổi, qua đó có thể giảm đáng kể thời gian, chi phí đi lại cho người dân.
