Thừa nhận chỉ đạo "hợp thức" quy trình đấu thầu
Sáng 20/5, TAND Tp.Hà Nội mở phiên xét xử cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng 9 bị cáo về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí, theo khoản 3 Điều 219 Bộ luật Hình sự.
Vụ án liên quan hai dự án đầu tư xây dựng Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2 tại tỉnh Hà Nam cũ (nay là Ninh Bình). Hai dự án được phê duyệt năm 2014 với tổng mức đầu tư gần 10.000 tỷ đồng, quy mô mỗi dự án 1.000 giường bệnh. Theo cơ quan điều tra, do hàng loạt sai phạm, đến nay các dự án vẫn chưa thể vận hành, gây thiệt hại hơn 800 tỷ đồng.
Tại phiên tòa, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng - cựu Giám đốc Ban quản lý dự án Y tế trọng điểm (Bộ Y tế) là người đầu tiên bị xét hỏi, bị cáo thừa nhận cáo trạng truy tố là có căn cứ.
Cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến tại phần thủ tục phiên toà.
Theo đó, trong quá trình triển khai 10 gói thầu xây lắp của hai dự án, các nhà thầu nếu liên hệ với bà Nguyễn Thị Kim Tiến sẽ được giới thiệu làm việc trực tiếp với ông Thắng. Ngược lại, trường hợp doanh nghiệp làm việc với ông Thắng trước thì ông sẽ xin ý kiến bà Tiến.
Sau khi được đồng ý, ông Thắng giao cho bị cáo Trần Văn Sinh (khi đó là Trưởng phòng kỹ thuật dự toán Ban Y tế trọng điểm), phối hợp lập hồ sơ mời thầu, đánh giá điều kiện dự thầu.
Bị cáo khai đã thỏa thuận tạo điều kiện để các doanh nghiệp được trúng thầu. Sau khi được tạm ứng hoặc thanh toán, các nhà thầu phải chi cho Ban Y tế trọng điểm số tiền tương ứng 5% giá trị thanh toán trước thuế.
Theo cáo buộc, từ cơ chế này, các nhà thầu thực hiện 10 gói thầu xây lắp đã đưa cho ông Nguyễn Chiến Thắng tổng cộng gần 88,5 tỷ đồng.
Bị cáo Nguyễn Chiến Thắng xác nhận đã chỉ đạo cấp dưới thực hiện các thủ tục nhằm "hợp thức" quá trình lựa chọn nhà thầu đối với các gói thầu liên quan Công ty VK Group (Bỉ).
Ông Nguyễn Chiến Thắng - cựu Giám đốc Ban quản lý dự án Y tế trọng điểm (Bộ Y tế) tại toà.
Theo bị cáo, Ban quản lý dự án Y tế trọng điểm được thành lập để giúp Bộ Y tế triển khai hai dự án bệnh viện. Mọi chủ trương lớn, trong đó có việc thuê tư vấn nước ngoài, đều được báo cáo Bộ trưởng trước khi thực hiện.
Bị cáo khai Công ty VK Group được bà Nguyễn Thị Kim Tiến giới thiệu sau một chuyến công tác nước ngoài. Sau khi doanh nghiệp trình bày phương án, Ban quản lý dự án báo cáo Bộ trưởng để xem xét triển khai.
Liên quan mức giá 24 tỷ đồng/gói tư vấn, ông Thắng cho biết đây là mức do phía VK Group đưa ra và được cho là thấp nhất trong số các đơn vị từng tiếp cận dự án. Vì Ban quản lý dự án "không đủ khả năng" xác định giá nên đã giao ông Trần Văn Sinh lập hồ sơ gửi Viện Kinh tế xây dựng thẩm tra.
Tuy nhiên, HĐXX công bố lời khai tại cơ quan điều tra cho thấy Ban quản lý dự án đã thống nhất lựa chọn VK Group từ trước, sau đó mới thực hiện các thủ tục tuyển chọn, chỉ định thầu để hợp thức hóa quy trình.
Bị cáo cũng thừa nhận từng chỉ đạo ông Trần Văn Sinh xây dựng hồ sơ, diễn giải chi phí thuê tư vấn theo công thức "0,5 x G(TV+TB)" dù công thức này không có trong Thông tư 07 của Bộ Xây dựng.
Đối đáp với HĐXX, ông Thắng thừa nhận công thức trên không có trong quy định pháp luật nhưng cho rằng Ban quản lý dự án còn tham chiếu dữ liệu các dự án từng thuê tư vấn nước ngoài trước đó để xem xét mức giá 24 tỷ đồng.
Không khảo sát thực tế để loại nhà thầu trong nước
HĐXX nhiều lần chất vấn việc Ban quản lý dự án không khảo sát năng lực nhà thầu trong nước nhưng vẫn đưa vào tờ trình nội dung "các đơn vị tư vấn trong nước không đáp ứng yêu cầu". Ban đầu bị cáo cho rằng Ban dựa vào kinh nghiệm thực tế, sau đó thừa nhận "đây là sai của bị cáo".
Trong phần xét hỏi, HĐXX liên tục nhấn mạnh nhiều thủ tục đấu thầu, thẩm định, lập tổ chuyên gia, tổ thẩm định chỉ mang tính hình thức nhằm hợp thức hóa quá trình lựa chọn nhà thầu. Trước các câu hỏi này, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng nhiều lần xác nhận "có".
Bị cáo cũng thừa nhận đã chỉ đạo ông Trần Văn Sinh lập các hồ sơ để "hợp thức cho VK Group trúng thầu", đồng thời xác nhận có nhờ người hỗ trợ lập hồ sơ phục vụ quá trình này.
Đối với ông Lê Văn Cựu – cựu Viện trưởng Viện Kinh tế xây dựng, bị cáo khai có nhờ thẩm tra dự toán để thực hiện các bước tiếp theo và từng đưa 200 triệu đồng sau khi được nói cần gặp để "giải trình" về mức giá 24 tỷ đồng.
Trước câu hỏi của HĐXX về nhận thức sai phạm, bị cáo cho rằng thời điểm thực hiện dự án bản thân chịu áp lực lớn về tiến độ nên "vận dụng cho thật nhanh", không nhận thức đầy đủ vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, HĐXX cho rằng các sai phạm đã xuất hiện ngay từ thời điểm thực hiện, không phải "đến nay mới biết sai".
Liên quan hậu quả vụ án, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng cho rằng mức thiệt hại, lãng phí được cáo trạng xác định là "rất nặng nề", song thừa nhận nếu thời điểm đó nhận thức rõ hậu quả thì "chắc chắn không làm".
Chiều cùng ngày, HĐXX tiếp tục xét hỏi các bị cáo khác.
