Khu tập thể Công ty Dệt may Hà Nội, thường gọi là khu tập thể Cọc Sợi hay tập thể Nhà máy Sợi Vinh ở phường Trường Vinh, tỉnh Nghệ An. Được xây dựng từ năm 1980, khu tập thể từng là nơi ở của nhiều thế hệ cán bộ, công nhân viên nhà máy.
Trên diện tích hơn 27.000 m², nơi đây có 22 dãy nhà cấp 4 với hơn 240 hộ dân sinh sống. Các căn nhà rộng khoảng 30-40 m², xây liền kề, chung tường, mái lợp ngói, tôn hoặc fibro xi măng. Sau nhiều thập kỷ, nhiều công trình đã xuống cấp, tường bong tróc, mái hư hỏng, không gian sinh hoạt chật hẹp.
Khu tập thể Cọc Sợi, phường Trường Vinh, Nghệ An.
Nhà xuống cấp, đường ngập ngang bụng
Bà Nguyễn Thị Vượng chuyển về khu tập thể từ năm 1980. Gần 50 năm trôi qua, căn nhà khoảng 30 m² vẫn là nơi bà gắn bó của 4 thế hệ trong gia đình, dù điều kiện sinh hoạt ngày một khó khăn. Mùa hè, căn nhà nhỏ hầm hập hơi nóng. Những ngày mưa, nước từ mái dột xuống nền, có khi tràn vào nhà khiến sinh hoạt đảo lộn.
“Nhà đã xuống cấp nên cứ mưa là nước dột, có hôm nước tràn cả vào nhà. Tôi phải lấy xô, chậu đặt khắp nơi để hứng nước. Sống ở đây mấy chục năm cũng quen cảnh chật chội, nóng bức, nhưng thương nhất là các cháu nhỏ phải sinh hoạt trong điều kiện thiếu thốn”, bà Vượng chia sẻ.
Không chỉ nhà ở, hạ tầng chung của khu tập thể cũng xuống cấp. Những tuyến đường nhỏ hẹp, hệ thống mương thoát nước kém khiến nước rút chậm mỗi khi mưa lớn. Dây điện chằng chịt, có đoạn võng thấp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Tình trạng ngập úng bộc lộ rõ trong trận mưa lịch sử sáng 19/9. Nước dâng nhanh, có nơi ngập ngang bụng người lớn, tràn vào nhà dân, cuốn theo rác và bùn đất. Nhiều gia đình không kịp di chuyển đồ đạc, tài sản bị ngâm trong nước.
Một ngôi nhà đã hư hỏng.
Cư dân mong muốn khu tập thể sớm được cải tạo để người dân ổn định cuộc sống.
Trực tiếp hỗ trợ người dân di dời tài sản trong trận ngập, ông Trần Văn Nhân - khối trưởng khối Bến Thủy 4 - cho biết ông xót xa khi chứng kiến cảnh người dân chật vật xoay xở giữa dòng nước. Theo ông Nhân, tại khu vực thành phố Vinh cũ, hiếm nơi nào xảy ra tình trạng ngập sâu như ở đây.
Anh Nguyễn Văn Đức (29 tuổi) - đang thuê trọ tại khu tập thể với giá 2,5 triệu đồng/tháng - vẫn chưa hết ám ảnh sau trận mưa lớn. Hôm đó, anh đi làm, vợ ở nhà nên không kịp di chuyển tài sản. Bàn ghế, nệm, máy hàn cùng nhiều thiết bị điện tử bị ngâm trong nước, thiệt hại ước tính hơn 10 triệu đồng.
Những trận ngập không chỉ gây thiệt hại tài sản mà còn khiến cuộc sống người dân đảo lộn. Với các hộ có người già, trẻ nhỏ, nỗi lo càng lớn khi nhà ở xuống cấp, đường đi ngập sâu và hệ thống điện tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Hệ thống dây điện chằng chịt.
Chờ dự án sau nhiều năm vướng mắc
Năm 2023, 54 hộ dân đầu tiên tại khu tập thể được giải quyết theo phương án chỉnh trang đô thị của phường Bến Thủy cũ. Sau đó, thêm 65 hộ được bốc thăm vị trí đất.
Tuy nhiên, quá trình triển khai gặp vướng mắc liên quan đến việc phê duyệt bảng giá đất của Nhà nước, khiến dự án phải tạm dừng. Trong thời gian chờ đợi, nhiều căn nhà tiếp tục xuống cấp, còn người dân vẫn phải sống chung với cảnh đường ngập, mái dột mỗi mùa mưa.
Tháng 6, UBND phường Trường Vinh phê duyệt chủ trương đầu tư dự án hạ tầng khu quy hoạch chia lô đất ở dân cư tại khu tập thể Cọc Sợi. Dự án có tổng mức đầu tư gần 19,7 tỷ đồng từ ngân sách phường, thời gian thi công dự kiến 180 ngày kể từ ngày khởi công.
Theo phương án mới, việc bố trí đất được thực hiện trên cơ sở hiện trạng sử dụng. Cụ thể, 191 căn hộ sẽ được bố trí tương ứng với 191 lô đất. Các hộ đang sử dụng vị trí nào sẽ được bố trí tại chính vị trí đó, thay vì phải bốc thăm như phương án trước.
Nghĩa vụ tài chính của người dân được xác định theo bảng giá đất hiện hành do UBND tỉnh Nghệ An ban hành. Phương án này được kỳ vọng giúp quá trình bố trí đất rõ ràng hơn, hạn chế xáo trộn nơi ở và tạo điều kiện để người dân ổn định cuộc sống.
Hệ thống mương thoát nước kém khiến khu vực thường xuyên ngập khi mưa lớn.
Khu vực 54 hộ dân được giao đất tái định cư tại chỗ và xây dựng nhà mới.
Lãnh đạo UBND phường Trường Vinh cho hay địa phương đang tập trung thẩm định hồ sơ thiết kế, hoàn thiện các thủ tục về đất đai để sớm triển khai dự án.
Sau 45 năm, khu tập thể Cọc Sợi vẫn là nơi gắn bó của nhiều thế hệ công nhân. Dự án chỉnh trang gần 19,7 tỷ đồng được kỳ vọng cải thiện hạ tầng, khắc phục ngập úng, giúp người dân sớm ổn định cuộc sống sau nhiều năm chờ đợi.
