Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 6/1 đã hé lộ kế hoạch đầu tiên về khai thác trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của Venezuela.
Trong bài đăng trên nền tảng Truth Social, ông Trump cho biết, Venezuela sẽ chuyển giao 30-50 triệu thùng dầu cho Mỹ, để bán theo giá thị trường, và toàn bộ lợi nhuận sẽ do Mỹ kiểm soát.
"Mỹ sẽ sử dụng số tiền thu được để mang lại lợi ích cho người dân Venezuela và Mỹ", ông viết. Tổng thống Mỹ cho biết thêm rằng ông đã chỉ đạo Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright thực hiện kế hoạch này "ngay lập tức".
"Dầu sẽ được vận chuyển bằng tàu chứa và đưa thẳng đến các cảng dỡ hàng ở Mỹ", ông Trump nói.
Đây là kế hoạch đầu tiên về dầu Venezuela kể từ khi ông chủ Nhà Trắng đưa ra lời hứa "lấy lại" trữ lượng dầu mỏ của Venezuela và vực dậy ngành công nghiệp năng lượng đang suy yếu của quốc gia Mỹ Latinh này, theo sau vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro.
Ông Trump cho biết, các công ty dầu mỏ của Mỹ sẵn sàng đầu tư hàng tỷ USD để xây dựng lại cơ sở hạ tầng xuống cấp của Venezuela.
Chervon, Exxon Mobil và ConocoPhillips – 3 công ty dầu khí lớn nhất của Mỹ – chưa trực tiếp bình luận về kế hoạch của ông Trump, nhưng theo các báo cáo của truyền thông Mỹ, đại diện của các công ty này dự kiến sẽ gặp Tổng thống vào ngày 9/1 để thảo luận về Venezuela.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: SBS News
Ông Mark Finley, một chuyên gia năng lượng tại Viện Baker ở Houston, Texas, cho biết rất khó để đánh giá ý nghĩa của con số 30-50 triệu thùng dầu mà ông Trump tuyên bố nếu không có thêm thông tin chi tiết.
"30-50 triệu thùng trong khung thời gian nào? Đó sẽ là chìa khóa để đánh giá ý nghĩa của điều này", ông Finley nói với Al Jazeera. "Trong một tháng, về cơ bản đó là toàn bộ sản lượng của Venezuela. Trong một năm, con số đó khá nhỏ".
Một quan chức cấp cao trong chính quyền Trump nói với CNN rằng dầu đã được sản xuất và đóng thùng, phần lớn hiện đang nằm trên tàu và sẽ được vận chuyển đến các cơ sở của Mỹ để tinh chế.
Mặc dù 30-50 triệu thùng dầu nghe có vẻ nhiều, nhưng theo CNN, nguồn cung này khó có thể tác động mạnh đến giá xăng cho người tiêu dùng Mỹ.
Để dễ hình dung, theo phân tích của Bộ Tài chính Mỹ, chính quyền tiền nhiệm đã giải phóng lượng dầu gấp 4-6 lần con số trên – 180 triệu thùng – từ Kho dự trữ dầu chiến lược của Mỹ vào năm 2022, và điều này chỉ làm giảm giá xăng từ 13-31 cent một gallon trong vòng 4 tháng
Giá dầu của Mỹ đã giảm khoảng 1 USD/thùng, tương đương chưa đến 2%, xuống còn 56 USD, ngay sau khi ông Trump đưa ra thông báo về kế hoạch với dầu Venezuela trên Truth Social.
Việc bán 50 triệu thùng dầu có thể mang lại một khoản doanh thu đáng kể: Dầu Venezuela hiện đang được giao dịch ở mức 55 USD/thùng, vì vậy nếu Mỹ có thể tìm được người mua sẵn sàng trả giá thị trường, họ có thể thu về 1,65-2,75 tỷ USD từ việc bán dầu.
Venezuela đã tích trữ một lượng lớn dầu thô kể từ khi Mỹ bắt đầu lệnh cấm vận dầu mỏ vào cuối năm ngoái. Nhưng việc giao nộp lượng dầu lớn như vậy có thể làm cạn kiệt trữ lượng dầu của chính Venezuela.
Lượng dầu này gần như chắc chắn đến từ cả kho chứa trên đất liền và một số tàu chở dầu bị tịch thu đang vận chuyển dầu.
Theo ông Phil Flynn, nhà phân tích thị trường cấp cao tại Price Futures Group, quốc gia này có khoảng 48 triệu thùng dầu dự trữ và gần như đã đầy. Theo ước tính trong ngành, các tàu chở dầu này đang vận chuyển khoảng 15-22 triệu thùng dầu.
Hiện chưa rõ Venezuela sẽ giao nộp lượng dầu này cho Mỹ trong khoảng thời gian nào. Nhưng vị quan chức cấp cao nói với CNN rằng việc chuyển giao sẽ diễn ra nhanh chóng vì dầu thô của Venezuela rất nặng, có nghĩa là không thể lưu trữ lâu được.
Các nhà phân tích cho rằng việc khôi phục sản lượng dầu của Venezuela lên gần mức đỉnh điểm những năm 1990 là hơn 3 triệu thùng/ngày sẽ đòi hỏi đầu tư khổng lồ và có thể mất nhiều năm.
Theo ước tính của Rystad Energy, một công ty tư vấn có trụ sở tại Na Uy, ngành dầu khí của Venezuela sẽ cần đầu tư vốn khoảng 110 tỷ USD để trở lại sản lượng khoảng 2 triệu thùng/ngày.
Chevron là công ty dầu khí lớn duy nhất của Mỹ vẫn đang hoạt động tại Venezuela, sản xuất khoảng 150.000 thùng/ngày.
Venezuela từng nằm trong số các nhà sản xuất dầu hàng đầu thế giới, nhưng các lệnh trừng phạt của Mỹ và nhiều năm thiếu đầu tư, quản lý yếu kém và tham nhũng đã khiến ngành này suy tàn.
Mặc dù quốc gia Mỹ Latinh này sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất được biết đến, nhưng sản lượng hiện tại của nước này chỉ chiếm chưa đến 1% nguồn cung toàn cầu.
Minh Đức (Theo Al Jazeera, CNN)
