Phát triển đô thị xanh bắt đầu từ khâu quy hoạch

23/06/2022 13:04

Chất lượng đô thị hóa hiện nay chưa cao, tắc nghẽn giao thông, ngập úng khi trời mưa, ô nhiễm môi trường có xu hướng gia tăng và diễn biến phức tạp,… Do đó, nhiều ý kiến cho rằng, công tác quy hoạch đô thị cần phải có tầm nhìn dài hạn hơn.

Phát triển đô thị xanh bắt đầu từ khâu quy hoạch

Chất lượng đô thị hóa hiện nay chưa cao, tắc nghẽn giao thông, ngập úng khi trời mưa, ô nhiễm môi trường có xu hướng gia tăng và diễn biến phức tạp,… Do đó, nhiều ý kiến cho rằng, công tác quy hoạch đô thị cần phải có tầm nhìn dài hạn hơn.

Đô thị lớn trong nỗi lo “tắc - ngập”

Nói về chất lượng đô thị, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh sau hơn 35 năm đổi mới, tiến trình đô thị hóa ở Việt Nam đã đạt được nhiều thành công về hạ tầng, không gian, đóng vai trò là hạt nhân động lực phát triển.

Tuy vậy, chất lượng đô thị hóa hiện nay còn chưa cao, phát triển chủ yếu theo chiều rộng, gây lãng phí về đất đai, giảm thiểu mức độ tập trung kinh tế; kết cấu, chất lượng hạ tầng đô thị chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển dân số; chưa thích ứng với biến đổi khí hậu, ứng phó với dịch bệnh quy mô lớn. Đáng chú ý, ô nhiễm môi trường tại các đô thị lớn vẫn đang có xu hướng gia tăng và diễn biến phức tạp, gây ra nhiều tác động tiêu cực cho người dân và xã hội.

Phát triển đô thị xanh bắt đầu từ khâu quy hoạch - Ảnh 1

Để phát triển đô thị bền vững theo hướng đô thị xanh, thông minh thì từ khâu quy hoạch đến quá trình triển khai xây dựng phải đảm bảo thực hiện nghiêm túc, không tùy tiện điều chỉnh quy hoạch cục bộ. (Ảnh minh họa)

Theo ông Nghị, quá trình đô thị hóa ở Việt Nam nhiều năm qua diễn ra trong bối cảnh khó khăn về nguồn lực đầu tư; phát triển đô thị chủ yếu trên nền tảng đô thị hiện hữu, mở rộng và đưa các làng xã trở thành đô thị nhanh chóng, trong khi chưa đáp ứng đủ điều kiện cơ sở hạ tầng, lối sống theo văn minh đô thị...

Bên cạnh đó, phát triển kinh tế đô thị hiện nay còn khá phổ biến với quan điểm “năng lực tự nhiên” hơn là “năng lực cần được bồi đắp.” Không gian chung đô thị chưa được quan tâm, phát triển và định hướng quản lý một cách thỏa đáng; chưa hình thành được nhận thức chung trong cộng đồng về trách nhiệm giữ gìn cảnh quan, không gian chung đô thị cũng như tạo ra các giá trị kinh tế đô thị gia tăng.

Bên lề Quốc hội ngày 30/5, đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Võ Mạnh Sơn (đoàn ĐBQH Thanh Hóa) cho rằng, hiện nay cứ mưa là ngập. Ngay cả khi mưa chưa phải lớn lắm nhưng nhiều tuyến phố nội thành Hà Nội đã ngập rất nặng. Tình trạng ngập úng sau mưa không chỉ diễn ra tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM mà ngay cả các thành phố khu vực miền núi cũng gặp phải.

Phát triển đô thị xanh bắt đầu từ khâu quy hoạch - Ảnh 2 Đại biểu Võ Mạnh Sơn, đoàn Thanh Hóa. (Ảnh: vov)

“Có thể do bài toán quy hoạch chưa đảm bảo, cần khắc phục ngay, thậm chí cần cả một cuộc cách mạng tổng thể về quy hoạch. Quy hoạch rồi, nhưng cũng cần xem đến việc thực hiện quy hoạch thế nào.

Nhiều địa phương đã làm quy hoạch nhưng quá trình thực hiện lại chưa tốt, chưa tôn trọng quy hoạch. Nếu làm tốt vấn đề quy hoạch sẽ tránh được tình trạng ngập lụt cục bộ, câu chuyện muôn thủa cứ mưa là ngập như hiện nay. Trận mưa ngày hôm qua tại Hà Nội đã cho thấy một ví dụ điển hình về ngập lụt, ảnh  hưởng lớn đến đời sống nhân dân,  kể cả ảnh hưởng đến quá trình phát triển của thành phố”, đại biểu Võ Mạnh Sơn cho biết.

Phát triển đô thị xanh bắt đầu từ khâu quy hoạch - Ảnh 3Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà.

Dưới góc độ chuyên môn, theo Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà, không chỉ ở Việt Nam mà ngay cả các nước có hạ tầng phát triển như Mỹ, Châu Âu, khi có các hiện tượng thời tiết bất thường lớn thì hạ tầng cũng khó chống chịu.

Tuy nhiên, từ thực tế cứ mưa là ngập tại Hà Nội, hay TP.HCM diễn ra trong thời gian qua, Bộ trưởng Trần Hồng Hà cho rằng, phải nhìn lại toàn bộ hạ tầng ở các đô thị. Khi thiết kế các đô thị thì quan trọng nhất là mỗi đô thị mang đặc trưng về địa hình khác nhau, do đó cần dự báo được tình cực đoan của khí hậu thời tiết, hệ thống đó phải dự báo được số lượng dân cư sử dụng. Tức các hệ thống thu nước mưa, thoát nước mưa, xử lý nước thải phải đồng bộ, phải tính toán được mật độ dân cư, cùng với hạ tầng.

Cần tầm nhìn dài hạn

Trước thực trạng nêu trên, Phó Thủ tướng Lê Văn Thành lưu ý rằng công tác quy hoạch, quản lý quy hoạch, phát triển đô thị, quản lý đô thị cần tiếp tục phải đổi mới tư duy, cần có tầm nhìn dài hạn, tổng thể về không gian, thời gian trong quá trình quy hoạch và phát triển đô thị. Trong số đó, hạ tầng kỹ thuật đô thị, nhất là hạ tầng giao thông, phục vụ lợi ích công cộng là những nội dung phải được quan tâm.

Phát triển đô thị xanh bắt đầu từ khâu quy hoạch - Ảnh 4Phó Thủ tướng Lê Văn Thành.

Đáng chú ý, để phát triển đô thị bền vững theo hướng đô thị xanh, thông minh thì từ khâu quy hoạch chung, chi tiết đến quá trình triển khai xây dựng phải đảm bảo thực hiện nghiêm túc các quy chuẩn, tiêu chuẩn, định mức về tỷ lệ đất giao thông, cây xanh; không tùy tiện điều chỉnh quy hoạch cục bộ, phá vỡ quy hoạch chung.

Ông Thành cũng đề nghị chính quyền các đô thị cần chủ động, có giải pháp giải quyết tốt vấn đề ùn tắc giao thông, úng ngập, ô nhiễm môi trường; tích cực thúc đẩy quá trình chuyển đổi mô hình phát triển đô thị theo hướng tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, thực hiện tốt các cam kết mạnh mẽ của Việt Nam tại Hội nghị COP26 về đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Chia sẻ từ góc độ chuyên gia, Kiến trúc sư Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho rằng, để phát triển đô thị bền vững, trước tiên cần phải nghiên cứu, tính toán rất kỹ thực tế về không gian mở, không gian ngầm, đô thị ngầm, hạ tầng kỹ thuật, giao thông, thoát nước; tránh tình trạng tư duy lãng mạn, vẽ thật đẹp, nói thật hay nhưng không thực tế, khó khả thi.

Phát triển đô thị xanh bắt đầu từ khâu quy hoạch - Ảnh 5Trưởng ban Kinh tế Trung ương Trần Tuấn Anh.

Trưởng ban Kinh tế Trung ương Trần Tuấn Anh cũng cho hay, ngoài các giải pháp như quy hoạch đô thị phải có cách tiếp cận đa ngành, bao trùm với tầm nhìn dài hạn, toàn diện kể trên, trong quá trình triển khai cần đặc biệt chú ý về quy hoạch quản lý sử dụng không gian nổi, không gian ngầm và hệ thống công trình ngầm đô thị.

Cùng với đó, việc hoàn thiện đồng bộ thể chế, chính sách tạo thuận lợi cho quá trình đô thị hóa, công tác quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển đô thị bền vững cũng cần được đẩy nhanh. Trong đó, trọng tâm là xây dựng Luật để quản lý phát triển đô thị bền vững.

Mặt khác, để phát triển đô thị bền vững theo hướng đô thị xanh, thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai và dịch bệnh, thời gian tới cần thực hiện phân cấp và phân quyền mạnh mẽ hơn cho chính quyền các đô thị.

Song song đó là thực hiện cấu trúc lại không gian phát triển kinh tế đô thị; nâng cao năng lực cạnh tranh, tăng mật độ kinh tế và tính liên kết vùng, liên kết giữa các đô thị, liên kết giữa đô thị và nông thôn trong phát triển kinh tế đô thị; đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế của các đô thị thông qua phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Bùi Hằng

Bạn đang đọc bài viết "Phát triển đô thị xanh bắt đầu từ khâu quy hoạch" tại chuyên mục Bất động sản. Mọi bài vở cộng tác xin gọi hotline ( 08 6883 9892) hoặc gửi về địa chỉ email (doanhnghiepvacuocsong@gmail.com).