Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, hôm nay 24/5, thời tiết khu vực Bắc Bộ, từ Thanh Hóa đến Tp.Huế và duyên hải Nam Trung Bộ nắng nóng và nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt. Nhiệt độ cao nhất 36-38 độ C, có nơi trên 39 độ C. Còn tại Tp.Hà Nội có mây, ngày nắng nóng và nắng nóng gay gắt.
Nắng nóng oi bức không chỉ gây mệt mỏi, khó chịu mà còn tạo ra hàng loạt thay đổi sinh lý và môi trường bất lợi cho sức khỏe.
Thói quen chống nóng tưởng vô hại nhưng lại gây hại
Trao đổi với Người Đưa Tin, BS.Nguyễn Huy Hoàng - Thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam cho biết, nắng nóng kéo dài thường làm gia tăng rõ rệt 5 nhóm bệnh chính trong cộng đồng.
Đó là bệnh tim mạch và đột quỵ. Theo BS.Hoàng, khi trời nóng, cơ thể phải giãn mạch để tản nhiệt, tim đập nhanh hơn, lượng máu dồn ra da nhiều hơn. Cùng với đó, mất nước khiến máu trở nên cô đặc, dễ hình thành cục máu đông, làm tăng nguy cơ tắc mạch não hoặc nhồi máu cơ tim.
Nắng nóng cũng làm gia tăng các bệnh tiêu hóa và ngộ độc thực phẩm. Nhiệt độ cao là môi trường lý tưởng để vi khuẩn phát triển nhanh. Thức ăn dễ bị ôi thiu nếu bảo quản không đúng cách, dẫn đến tiêu chảy cấp, đau bụng, nôn ói.
Thời tiết hôm nay 24/5, cả nước nắng nóng gay gắt (Ảnh: Hữu Thắng).
Tiếp nữa là bệnh hô hấp. Nhiều người sử dụng điều hòa không đúng cách, để nhiệt độ quá thấp hoặc để gió thổi trực tiếp vào mặt, làm khô niêm mạc, giảm khả năng bảo vệ tự nhiên của đường thở.
"Ngoài ra, các bệnh truyền nhiễm mùa hè như sốt xuất huyết, tay chân miệng, rôm sảy, viêm da, nấm da do mồ hôi tiết nhiều và da luôn ẩm ướt", BS.Hoàng cho biết.
Trong thời tiết nắng nóng, người cao tuổi là nhóm đối tượng có nguy cơ cao gặp vấn đề về sức khoẻ; tiếp nữa là người có bệnh nền như tim mạch, tiểu đường, suy thận, bệnh phổi mạn tính.
"Trẻ nhỏ cũng là nhóm dễ bị ảnh hưởng, hệ thống điều hòa nhiệt của trẻ chưa hoàn thiện. Trẻ cũng không tự ý thức được việc uống nước đầy đủ. Vì vậy, rất dễ bị mất nước hoặc sốt do nóng", BS.Hoàng chỉ ra.
Cũng theo bác sĩ, người lao động ngoài trời là nhóm nguy cơ cao vì phải chịu tác động kép từ nhiệt môi trường và nhiệt do vận động.
Ngoài ra, người béo phì, người uống nhiều rượu bia hoặc đang dùng thuốc lợi tiểu, thuốc tim mạch cũng dễ gặp biến chứng hơn.
Theo BS.Nguyễn Huy Hoàng, người dân thường có nhiều thói quen chống nóng rất phổ biến nhưng lại tiềm ẩn rủi ro lớn.
BS.Nguyễn Huy Hoàng chỉ ra những sai lầm khi chống nóng.
Điển hình là tắm nước lạnh ngay sau khi đi nắng về. Theo bác sĩ, khi đó, cơ thể đang giãn mạch tối đa để tỏa nhiệt, tim hoạt động mạnh. Nếu gặp nước lạnh đột ngột, mạch máu sẽ co lại nhanh, huyết áp có thể tăng vọt trong thời gian ngắn. Điều này đặc biệt nguy hiểm với người có bệnh tim mạch, người lớn tuổi, vì có thể gây đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.
Một thói quen khác là uống nước đá lạnh liên tục để "giải nhiệt nhanh". Thực tế, nước quá lạnh làm co mạch ở dạ dày và ruột, gây rối loạn tiêu hóa, dễ dẫn đến đau bụng, đầy hơi, thậm chí tiêu chảy. Đồng thời, niêm mạc họng bị kích thích đột ngột, làm tăng nguy cơ viêm họng, sổ mũi.
Nhiều người còn lạm dụng các loại nước "mát", nước thảo dược hoặc viên sủi thanh nhiệt thay cho nước lọc. Các sản phẩm này thường có tác dụng lợi tiểu. Nếu dùng thường xuyên, cơ thể lại mất nước nhiều hơn, dẫn đến mất cân bằng điện giải, lâu dài ảnh hưởng chức năng thận.
Đáng lo ngại nhất là thói quen tự ý truyền dịch tại nhà khi thấy mệt. "Đây là can thiệp y khoa, cần có chỉ định cụ thể. Truyền sai có thể gây sốc phản vệ, phù phổi, quá tải tuần hoàn. Ngoài ra, việc tự ý dùng thuốc hạ sốt, đặc biệt là thuốc chống viêm khi chưa rõ nguyên nhân sốt trong mùa hè cũng tiềm ẩn nguy cơ chảy máu nếu là sốt xuất huyết", BS.Hoàng nói.
Phòng bệnh mùa nắng nóng thế nào?
Để phòng bệnh trong mùa nắng nóng, bác sĩ cho rằng cần tiếp cận theo nhiều hướng, không chỉ một biện pháp đơn lẻ.
Trước hết là bù nước đúng và đủ. Người dân nên uống nước đều trong ngày, chia nhỏ lượng nước, không uống dồn khi khát.
Với bệnh tiêu hóa, nguyên tắc quan trọng là ăn chín, uống sôi. Thức ăn sau khi nấu nên dùng ngay, hạn chế để lâu ngoài môi trường nóng. Các món sống, tái, gỏi nên hạn chế tối đa trong thời điểm nắng nóng vì nguy cơ nhiễm khuẩn rất cao.
Người lao động ngoài trời cần chủ động bảo vệ sức khỏe (Ảnh: Hữu Thắng).
Đối với bệnh hô hấp, cần sử dụng điều hòa hợp lý. Không để nhiệt độ quá thấp so với bên ngoài. Tránh để gió thổi trực tiếp vào vùng đầu, mặt. Đồng thời, cần vệ sinh máy lạnh định kỳ để loại bỏ bụi và nấm mốc.
Để phòng bệnh truyền nhiễm, cần giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng. Môi trường sống cần được dọn dẹp sạch sẽ, không để nước đọng để hạn chế muỗi sinh sản.
Ngoài ra, nên mặc quần áo rộng nhưng, thoáng, thấm mồ hôi để tránh các bệnh ngoài da. Những biện pháp đơn giản nếu duy trì đều đặn sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ bệnh.
Người lao động ngoài trời cần chủ động bảo vệ sức khỏe như trang phục nên mặc quần áo dài tay, sáng màu, chất liệu thoáng khí, có khả năng chống nắng.
Đặc biệt, cần đội mũ rộng vành che kín vùng gáy vì đây là khu vực nhạy cảm với nhiệt, liên quan đến trung khu điều nhiệt của cơ thể.
Cùng với đó, nên tổ chức thời gian làm việc hợp lý. Nên hạn chế làm việc trong khung giờ nắng gắt từ 10h đến 16h. Nếu bắt buộc phải làm, cần chia nhỏ thời gian làm việc và nghỉ ngơi. Sau mỗi 45–60 phút làm việc nên nghỉ 10 - 15 phút ở nơi râm mát.
Cần uống nước thường xuyên, kể cả khi chưa khát. Có thể sử dụng nước lọc, nước muối loãng hoặc dung dịch điện giải để bù nước và muối khoáng bị mất qua mồ hôi.
Ngoài ra, cần nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo như chóng mặt, buồn nôn, mệt lả, tim đập nhanh. Khi có dấu hiệu này, phải dừng làm việc ngay và nghỉ ngơi.
"Nếu phát hiện người bị sốc nhiệt, cần nhanh chóng đưa vào nơi mát, làm mát cơ thể, đồng thời gọi cấp cứu. Việc xử trí sớm có thể cứu sống người bệnh", BS.Hoàng nhấn mạnh.
